Gaziantep'teki okullar açılışa hazır

 Devamı    
 
Bugün, Koronavirüs nedeniyle 71 kişi vefat etti,
Devamı  
 

 

 
 
Erdoğan; Darbe bir insanlık suçudur
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Darbe bir insanlık suçudur. 28 Şubat'ı yaşadım, 28 Şubat'ın farkındayım." dedi. 

  Devamı 

magazin
 
 
Türkoloji Alimi  
 
Kilisli Muallim Rif'at Bilge

  Devamı  

 

 

 

 
 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

 

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  24218785
Bugün Ziyaretçi :  4590
Aktif Ziyaretçiler :  119

TEKERLEMELERİN ÖZELLİKLERİ
 
       Tekerleme, Türkiye’de bir tür olarak kabul edilirken diğer Türk topluluklarında böyle bir durumdan bahsetmek oldukça güçtür. Tekerleme kavramı, Azerbaycan Türklerinde âşık edebiyatında bir tür, Makedonya, Bulgaristan Gagavuz, Kıbrıs Dobruca ve Irak Türkleri arasında ise “masal tekerlemesi” anlamında kullanılmaktadır. 
       Tekerlemelerin çok çeşitli kaynakları vardır. Öncelikle insanın hayal dünyası. Genellikle yalan ve uydurma sözlerden oluşmuş abartılı ifadeler, insanın farklı düşünme ve hayal kurma özelliğinden kaynaklanmıştır. Bunun yanı sıra tekerlemelerin oluşumunda Şamanizm’in de etkili olduğu düşünülmektedir. Hatta bugün çocuk dünyasında yaşamakta olan pek çok tekerleme, aslında bir Şaman duasıdır. (Aman, şimdi bunu okuyunca çocuklara tekerleme öğretmekten vazgeçmeyin sakın. J)
Her dönemde yeni şartlar içinde söylenmiş tekerlemeler vardır. 
1. Tekerlemelerde belli bir konu yoktur. 
2. Tekerlemeler, hem mısra başı hem de mısra sonu kafiyeleri, aliterasyon ve secilerle elde edilen ses oyunları ve çağrışımlarla birbirine bağlanmıştır. 
3. Tekerlemelerde bazı düşünceler ve hayaller, abartma, şaşırtma ve güldürmeye dayalı bazı söz kalıpları içinde art arda sıralanır.
4. Tekerlemelerdeki düşünce, nazım unsurlarıyla aktarılır. 
5. Tekerlemelerin bir kısmı karşılıklı soru-cevap ve zincirleme diyalog şeklinde söylenmiştir. Bu tekerlemelere özellikle Azerbaycan, Karay, Kazak ve Karaçay Türklerinin halk edebiyatında rastlanır.
6. Tekerlemeler, içerik, anlatım özellikleri bakımından bazı halklarla benzerlik gösterebilir. Tarihte, Osmanlı devletinin hâkim olduğu bölgelerdeki halk tekerlemeleriyle Türk tekerlemeleri arasındaki benzerlikler oldukça fazladır.
Tekerlemeler; 
I- Oyunlarda ebe seçiminde, oyuncuların taraflarını belirlemede ve oyunların yürütülmesinde kullanılırlar.
1- Oooo.. İğne battı Canımı yaktı
Tombul kuş Arabaya koş Arabanın tekeri İstanbul’un şekeri Hop hop Bundan başka oyun yok.
2- Çık çıkalım çayıra Yem verelim ördeğe Ördek yemi yemeden Ciyak miyak demeden Aldım baktım kimi çıkardım
3- Ooooo piti piti Kremanın sepeti Terazi lastik jimnastik Biz size geldik bitlendik Hamama gittik temizlendik Dik Dik Dİk Son dersimiz matematik
II. Masal, halk hikâyesi, Orta Oyunu ve Karagöz Oyununda giriş vazifesi görürler. 
1- Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; cinler cirit oynarken, eski hamam içinde.
2- Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde; develer top oynarken eski harman içinde; babamın dokuz arısı vardı; dünyalar başına dardı.
3- Evvel zaman içinde kalbur saman içinde, deve tellâl pire berber iken, ben küçük teyzemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken,Ali baba bum bum, kanadına kondum. Beş para aldı, çarşıya saldı. Baktım çarşı yok. Eve döndüm, ev yok. Çorba taşar, kaşık yok. Ambara vurdum bir tekme, ambarın kapısı açıldı. Sürahiler saçıldı. Limonu böyle keserler, çamaşırı böyle yıkarlar, suyunu da böyle sıkarlar. Benim bir zurnam var: Açılınca açılır, çalınınca çalınır. 
Tekerlemelerde devenin tellâl, pirenin berber yapılması; teyzenin beşikte tıngır mıngır sallanması, Ali Baba'ya kanat takılması gibi olağanüstü olaylar çocuklarda merak duygusunu uyandırır; düş kurmalarını sağlar. Bu yüzden,
masal okumaya giriş tekerlemeleriyle başlanılması tercih edilen bir yol olmalıdır.
III. Tekerlemelerin genel karakterinde mantık dışılık, akıl kurallarına aykırılık, abartı ve olağanüstülük vardır. Söyleyenleri de dinleyenleri de eğlendirir.
IV. Törenlerde kullanılan tekerlemelere ise tabiat güçlerini etkilemek için başvurulur. Türklerin yiğitlik işareti olan güreşlerde bu tekerlemeler daha da belirginleşir. 
“İki yiğit çıktı meydane, ikisi de birbirinden merdane. .”
 
TEKERLEMELERİN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDE ETKİLERİ
Çocukların sözcük dağarcıklarının gelişmesine katkı sağlar, anadili sevgisini besler, çocukların okuma alışkanlığı kazanmasına yardımcı olur.
Oyunlarda kullanılan tekerlemeler çocuklarda birlikte eğlenme, gülme, toplumsallaşma bilincini geliştirir. 
 
Oyun tekerlemeleri çocuklara bazı kurallara uymaları gerektiğini anlatır.
Konuşma becerilerinin ilerlemesini sağlar.
Uygulamalı çalışmalar çocuklarda güven duygusunun gelişmesini sağlar.
 
“GÖKTEN ÜÇ ELMA DÜŞTÜ; BİRİ BANA, BİRİ OKUYANLARA, DİĞERİ DE BÜTÜN İYİ İNSANLARA OLSUN”
Sağlık ve esenlik dileklerimle, sevgiyle kalın.
 

 

Ekleyen:  Fevziye ŞİMDİ
Tarih:  9.10.2019
İzlenme:  2479
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Fevziye ŞİMDİ Yazıları
TOM AMCA’NIN KULÜBESİFevziye ŞİMDİ [ 13.2.2021 Devamı
100 Maddelik Hayat Anayasası. Fevziye ŞİMDİ [ 29.12.2020 Devamı
FİKİRLER VE YAŞAM Fevziye ŞİMDİ [ 6.12.2020 Devamı
YARGILAMAFevziye ŞİMDİ [ 7.11.2020 Devamı
TÜRK DİL BAYRAMI Fevziye ŞİMDİ [ 29.9.2020 Devamı
HALK EDEBİYATIFevziye ŞİMDİ [ 23.8.2020 Devamı
KİTAP TANITIMI Fevziye ŞİMDİ [ 17.7.2020 Devamı
SATILIK SEVDAFevziye ŞİMDİ [ 10.6.2020 Devamı
İSLAMİYET SONRASI DESTAN ÖRNEKLERİ:Fevziye ŞİMDİ [ 20.5.2020 Devamı
DESTAN – 1Fevziye ŞİMDİ [ 20.4.2020 Devamı
DESTANFevziye ŞİMDİ [ 2.4.2020 Devamı
ALMAN ÇOCUK EDEBİYATINDA GRİMM KARDEŞLERFevziye ŞİMDİ [ 18.3.2020 Devamı
ALMAN ÇOCUK VE GENÇLİK EDEBİYATIFevziye ŞİMDİ [ 16.2.2020 Devamı
OLUMLU YAŞAMAKFevziye ŞİMDİ [ 15.1.2020 Devamı
TÜRK EDEBİYATINDA BİLMECELERFevziye ŞİMDİ [ 7.1.2020 Devamı
İSHAK KUŞUNUN ÇAĞIRDIĞI ÇOCUKFevziye ŞİMDİ [ 22.12.2019 Devamı
SATILIK SEVDA Fevziye ŞİMDİ [ 6.11.2019 Devamı
NİNNİ...Fevziye ŞİMDİ [ 25.10.2019 Devamı
TEKERLEMELER Fevziye ŞİMDİ [ 12.9.2019 Devamı
MASAL TÜRLERİFevziye ŞİMDİ [ 19.8.2019 Devamı
MASALLARIN ÖZELLİKLERİ- 1Fevziye ŞİMDİ [ 4.8.2019 Devamı
MASALLARIN ÖZELLİKLERİ Fevziye ŞİMDİ [ 23.7.2019 Devamı
TÜRK ÇOCUK EDEBİYATININ GELİŞİMİFevziye ŞİMDİ [ 15.7.2019 Devamı
ÇOCUK VE KİTAP SEVGİSİ – 1Fevziye ŞİMDİ [ 1.7.2019 Devamı
ÇOCUK VE KİTAP SEVGİSİ Fevziye ŞİMDİ [ 21.6.2019 Devamı
MERHABA Fevziye ŞİMDİ [ 15.6.2019 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

TÜRKÇÜLÜĞÜN ÖNCÜLERİ SOLCUYDY
Hüseyin TOPRAK

ELEMTERE FİŞ KEMGÖZLERE ŞİŞ…
M. Yahya EFE

Kıskanç insanlar!
Orhan SELEN

BEN NAKİLCİYİM…
Harika ÖREN

Mimoza’dan Nobel’e
Belma Demir AKDAĞ

KİM DOST, KİM DEĞİL
Arzu KÖK

Bu Vatan Bizim
Metin Mercimek

İSPANYOL MEYHANESİNDE SENİ ARADIM
Ayten YAVAŞÇA

GÜNEŞ İLE ÖZDEŞLEŞMİŞ ÜZÜMLERİN AŞKI!
Ahmet GÖKSAN

BASILAN ÇAMUR
Handan ÇÖLAŞAN

Çağımızın Yeni Hastalığı
Elveda TANIK

MANSUR YAVAŞ! SAKIN CEVAP VERME!...
Fevziye ŞİMDİ

TOM AMCA’NIN KULÜBESİ
Alev YILDIRIMCI

İŞTE KADIN…
Münevver ÖZCAN

YENİDEN DENGELENECEĞİZ ..
Oktay ZERRİN

YAHYA EFE AĞIR AMELİYAT GEÇİRD
Sevgi Ünal

DİKEN ÜSTÜ
Şahika ÖNER

BİR KIŞ MASALI; SALDA
Sevinç ŞİMŞEK

Şüphe
Dr. Doğan KUŞMAN

ERMENİSTAN İLE TÜRKİYE İLİŞKİSİ
Dr. İbrahim ATEŞ

DOSTLARA DUA
Samet Şimşek

ENGEBELER
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM

 

 

 

 

Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam