Babacan'dan kayıt dışı çalışan vurgusu
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, koronavirüs salgını nedeniyle açıklanan tedbir paketi ve alınabilecek önlemler hakkında açıklamalarda bulundu.
      Devamı  
 
 
  Kilis’in Tarihi ve Kültürü Yeniden Canlanıyor
 Devamı    

 

 
 

Bakan Pakdemirli, Türkiye'de gıda sıkıntısı yok

 
 
Bakan Pakdemirli, Türkiye'de gıda arz güvenliğinde bir sıkıntı olmadığını belirterek, "Ülkemizde ilk Kovid-19 vakası görülmeden önce bazı adımlar attık. Bu sayede marketlerimizin stokları iyi ve rafları dolu durumda." ifadelerini kullandı.
  Devamı 

magazin
 
TÜRK POLİSİ ÇOK YAŞA...
 Devamı  
 
 
Nesrin Cavadzade
Son kez sokağa çıktı
  Devamı  

 

 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

 


 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  21999582
Bugün Ziyaretçi :  8193
Aktif Ziyaretçiler :  131

Kilisli Muallim Rif’at Bilge
 
 
Sevgili Okurlarım, Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Kilis’in yetiştirdiği büyük Türk dil bilgini Muallim Ahmet Rif’at Bilge’yi aramızdan ayıran ölüm tarih sayfalarına 67. yılını da ekledi.
Türk diline, Türk edebiyatına, kısacası Türk kültürünün en önemli kaynak eserlerini işleyerek, yayına hazırlatarak bizlere kazandıran Kilisli Muallim Rif’at Bilge, Türklük bilimi (Türkoloji) araştırmalarında yeri doldurulmaz bir değere sahiptir.
Sadece Anadolu Türklüğünün değil, bütün Türk dünyasının en büyük eseri olan Dede Korkut Kitabı’nın ilk yayımlarından birini Kilisli Muallim Rif’at Bilge yapmıştır.
Türk dili üzerindeki çalışmalara önemli bir kaynak olan, Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı, Türk lehçelerinin ilk sözlüğü Divanü Lügat-it-Türk’ün ele geçen yegâne nüshasının dağınık sayfalarını düzenleyen ve ilk yayımını gerçekleştiren de Kilisli Muallim Rif’at Bilge’dir.
 
Hayatı:
Muallim Rif’at, 1874 yılında Kilis’in Cedit Mahallesinde doğmuştur. Zabtiyye Çavuşlarından Abdülkerim Bey’in oğludur. Kilisliler babasına “Kerim Çavuş” derlerdi. Ahmet Rif’at doğmadan babası vefat etmişti. Bu nedenle Rıf’at’ı annesi Emine Hanım büyüttü.
Muallim Rif’at Bilge, babasına “Kerim Çavuş” dendiğini ve Adının Ahmet Rif’at olduğunu,“Tercüme-i Halim” isimli şiirinin son dörtlüğünde şöyle dile getiriyor.
 
”Kerim Çavuş oğluyum
Gönlü dertli dağlıyım
Adım Ahmet Rif’at’tır
Ben Kilis’e bağlıyım.”
 
Ahmet Rif’at, ilk ve Rüştiyye öğrenimini Kilis’te yapmış ve 1892 yılında Kilis Müftüsü Abdurrahman Efendi’den İcâzet-name almıştır.
Daha sonra, 18 yaşında İstanbul’a gelmiş ve 1898 yılında İstanbul Dârü’l Muallimin’in yüksek kısmından birincilikle Şahadetname alarak öğretmenlik mesleğine atılmıştır.
Muallim Rif’at, önceleri Rüşdiyye ve İ’dâdiler’de, sonraları liselerde Türkçe, Arapça, Farsça, Tarih ve Edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Medresetü’l Kuzât’da ceza kanunu, İmam Hatip Mektebinde ise Felsefe dersleri vermiştir.
Ayrıca, İstanbul Üniversitesi İlahiyat ve Edebiyat Fakültelerinde Arap Dil ve Edebiyatı derslerini okutmuştur. Bu arada İstanbul Hukuk Fakültesinden de pekiyi derece ile mezun olmuştur.
Adının başına hep “Kilisli” sözcüğünü kullanan Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini “Muallim” lakabıyla da ün yapmıştır. Bu nedenle Ahmet Rif’at Bilge’ye kısaca “Kilisli Muallim Rif’at” derlerdi.
Türk diline unutulmaz hizmetler vermiş ve şöhreti yurt sınırlarını da aşmış olan, Kilisli Muallim Rif’at’ı Avrupa’da tanıyordu.
Türkiye’ye gelen müsteşrikler onu arayıp buluyorlardı. Fuat Köprülü’nün onun eserlerine ön söz yazması, bu bilim adamının kadrini yükselten büyük bir belgedir.
Muallim Rif’at kendisini tamamen ilme vermişti. Hayatta onun her şeyi kitaplardı. Bu nedenle 38 yaşında nişanlanmış ve 40 yaşında İstanbul eşrafından Fatma Saibe Hanımefendi ile evlenmişti. Bu evlilikten; Afife, Ülker ve Melahat isimli 3 kız çocukları üç kızları oldu.
Mutlu idiler. İyi bir ev hanımı olan, güzel ud ve keman çalmasını bilen Fatma saibe Hanım, kısa zamanda Kilis yemeklerini pişirmesini de öğrenmişti. Kilis yemeklerinden Oruk (1) ve Şeyh-ül Muhş’i (2) yi çok seven Muallim Rif’at, sabah kahvaltılarında ise sadece kuru ekmek yer ve birkaç bardak çay içerdi.
Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir.
XI. Yüzyıl Hâkaniye Türkçe’sinin şaheserlerini, en eski Oğuzca metinleri, XIV.-XV. Yüzyıl Kıpçak Türkçesi yadigarlarını ve Divân-ü Lûgat-it-Türk’ü bilim dünyasına tanıtan odur
Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir.
XI. Yüzyıl Hâkaniye Türkçe’sinin şaheserlerini, en eski Oğuzca metinleri, XIV.-XV. Yüzyıl Kıpçak Türkçesi yadigarlarını ve Divân-ü Lûgat-it-Türk’ü bilim dünyasına tanıtan odur.

Tarama sözlüğünde Kilisli Rif’at Bilge:
Kilisli Muallim Rif’at Bilge, Türk edebiyatı ve Türk tarihi konusunda kendini kabul ettirmiş, titiz, dikkatli, çalışkan, sabırlı ve başarılı bir araştırmacıdır. O çok okuyan, okuduğunu anlayan ve değerlendirmesini bilen bir dil bilginidir. Gerçi herkes bir ölçüde okur amma, hiç kimse Kilisli Rif’at gibi okuyamadı. Çünkü Rif’at kitap değil, kütüphane okurdu. Okuduğu kütüphanelerde hangi kitabın hangi değerde ve nitelikte olduğunu bilir, ona güre de değerlendirmesini yapardı. Kendi deyimiyle yüz bine yakın kitap okumuş olan Muallim Rif’at’ın okumadığı kitap kalmamıştır.
Türk Dil Kurumu çalışmalarının temelini oluşturan eserlerin başında gelen “Tarama Sözlüğü” nün ortaya çıkışında da en büyük çaba, Muallim Rif’at’ın olmuştur.
Divan-ü Lügat-it Türk, İlmi Mühenna Lügatı, Dede Korkut ve Keşf-üz Zunun üzerindeki uğraşları, adını ansiklopedilere geçiren etkenlerden birkaçıdır.
Daha sonraki araştırmaları olduğu için henüz ansiklopedilere geçmemiş olan Muallim Rif’at’ın “Tarama Sözlüğü’ne katkıları” da yazmış olduğum, “Kilisli Muallim Rif’at” adlı kitabımda yayınlanarak gün ışığına çıkmış oldu. 1941-1976 yılları arasında Türk Dil Kurumunda Ömer Asım Aksoy’un yönetimimle hazırlanmış ve sekiz cilt olarak basılmış olan bu önemli sözlük, XIII. Yüzyıldan beri Türkiye Türkçesiyle yazılmış kitapların taranmasıyla elde edilen iki yüz bin örnek arasından seçtiğimiz altmış bin tanığa dayanmaktadır.
Tarama çalışmalarına katılan elli beş yetkili kişi 227 kitap taramıştır. Buna göre her birinin ortalama dört kitap taramış olduğu sanılacaktır. Hayır, öyle olmamıştır; 227 kitabın 82’sini Kilisli Rif’at Bilge, geri kalan 14’ini elli dört kişi taramıştır. Bu koca Kilislinin dağlar deviren çalışmalarından sadece bir bölüm ve özgeçmişine eklenecek çok parlak bir yapraktır.
Kilisli Muallim Rif’at Bilge, sadece Türk edebiyatının değil, dünya gezi edebiyatının önde gelen eserlerinden Evliya Çelebi’nin ünlü Seyahatname’sinin yedinci ve sekizinci ciltlerini de Muallim Rifat Bilge yayınlamıştır.
Ortak çalışmalara da eşsiz bilgisi ve azmiyle katkıda bulunan Muallim Rifat Bilge, Veled Çelebi İzbudak ile Sultan Veled’in Divan-ı Türki’sini, Şerafettin Yaltkaya ile Keşfü’z-zunun’un ve zeylinin yayınını gerçekleştiren Kilisli Muallim Rif’at Bilge, ayrıca Arap ve Fars klasiklerinden pek çoğunu Türkçemize kazandırarak, Türkçülük düşüncesinin gelişmesine de yardımcı olmuştur.
Bu düşünce Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda da etkili olmuş, Ulu Önder Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” öz deyişinde de ifadesini bulmuştur.
Şunu üzülerek belirtmek istiyorum; bu büyük insan, değerli araştırmacı ve edebiyatçı Kilisli Muallim Rif’at Bilge, okullarımızda ders kitaplarında yok. Unutulmuş, konulmamış, bilinmiyor ve genç kuşak tanımıyor. Oldukça üzücü ve milli eğitimimizin bir noksanı ve ayıbıdır diye düşünüyorum…
Her zaman sade bir Türkçeyi savunarak, dilimizin yabancı kelimelerden arınmasını istemiş olan, Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini Kilisli Muallim Rif’at, 22 Şubat 1953 Pazar günü, Ankara Maltepe’de ki evinde geçirmiş olduğu bir kalp krizi sonucu, 79 yaşında hayata gözlerini kapamıştır. Kabri, Ankara Cebeci Asri Mezarlığındadır. Nur içinde yatsın.
Sevgili okurlarım, Türk dilinin, Türk edebiyatının, Türk kültürünün eserlerini işleyerek yayıma hazırlayan Türkoloji Alimi Kilisli Muallim Rif’at Bilge, okullarda ders kitaplarında konu olmalıdır… Adını başında hep “Kilisli” sözcüğünü kullanmış olan bu bilgi anıtı, kendisiyle birlikte Kilis’e de uluslararası ün kazandırmıştır. Kilisli Muallim Rif’at Bilge’yi bütün Türkler her zaman minnetle anacaktır.
Muallim Rif’at’ın, Kilis’in Fransızlar tarafından işgali sırasında, Kilisli mücahitleri cesaretlendirmek için yazmış olduğu meşhur gazeli; Prof. Dr. Alâeddin Yavaşça tarafından Rast makamında bestelenmiştır.
 
GAZEL
Kilis mehd-i vücûdum, mevlidim, il âşiyânımdır,
Kilis bağım, baharım, cennetim, ârâm-ı cânımdır.
Türâb-ı anberim, miskim, taşı yâkûtum, elmâsım,
Suyû ab-ı hayâtım, evleri kasr-ı cinânımdır.
Rıcâli ehl-i irfândır, nisâsı hûr-i dünyâdır,
Çocuklar akl-ı evveldir, Kilis başka cihânımdır.
Zümürrttür bütün dağlar, muattardır bütün yerler
Kilis dünyada bir tâne makâm-ı dilistânımdır.
Uzak düştüm fakat gönlüm Kilis’ten çıkmadı Rif’at,
Kilis pek sevgili annem… Kilis rûh-i revânımdır.
 
***
Eserleri:
• Divânu Lugati’t-Türk (3 cilt, 1. ve 2. cilt 1915. 3.cilt 1917, İstanbul, Matbaa-i Amire)
• İbni Mühenna Lugati (İstanbul, İstanbul Müze kitaplığından, 1919)
• Kitâb-ı Dede Korkut (Ala Lisan-ı Ta’ife-i Oğuzhan, Dresden yazmasından, 1944)
• Ferheng-Nâme-i Sa’di Tercümesi (Ali Emiri Efendi kitaplığından, 1924)
• Sultan Veled’in Divân-ı Türki’si (Veled Çelebi ‘İzbudak’ ile birlikte, 1925)
• İbni, Mühenna’nın /El-Kaavaninü’l-Külliye Li-zagli’l Lügati’t-Türkiyye) sinin istinsah ve tashihi, (Sait Ali Paşa Kitaplığı’ndan, 1928)
• Astarâbâdi’nin Kadı Burahaneddin tarihi olan Bezm-u Rezm (Farsça metin, 1928)
• Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nin 7. ve 8. ciltlerinin Türkçeye çevrilmesi, 1928
• Maniler (1928)
• Ebu Hayyan’ül Endülisi’nin Kİtabü’l-idrak Li-Lisani’l Etrak’ine yazılmış olan 1531 kelimelik Haşiye (Veled çelebi ‘İzbudak’ ile, 1936)
• Suyolcuzade Mehmed Necib’in Devha-tül-küttab’ının tertip ve tashihi, (Güzel sanatlar Akademisi neşriyatından No:16 İstanbul-1942)
• Şeyh Sa’di den Gülistan ve Bostan Tercümeleri (1943)
• Keşf-üz Zunun ile Zeyl’in basım ve yayımı (Şerafeddin Yalkata ile birlikte, 1.11.1941, 1945)
• Esmâ-i Müellifin, I (İbnü’l Emin Mehmed Kemal İnal ile birlikte, 1952)
• Salâheddin-i Safedi’nin El-Vafi bi’l-Vefeta’ı (H.Ritter ile birlikte)
• İmamı Hasan’ın Ahkam-ı Kur’ân’ı Celal-i Devvani’nin Arznamesi ayrıca da Yeni Sarfı Arabi, gibi eserler tarafından istinsah ve tashih olunmuştur.
• (Kutbi Mekki’nin İstanbul Seyahatnamesi ile (Utu’nin) Sultan Mahmut Gaznevi ile babasına ait tarihini tercüme etmiştir.
• Ayrıca Kilisli Muallim Rif’at Bey, birçok Arap ve İran klasiklerini de Türkçeye çevirmiştir.
 
Not: Türkoloji âlimi Muallim Rif’at ‘a ait geniş bilgiyi; “Kilisli Muallim Rif’at Bilge” adlı kitabımdan okuyabilirsiniz. Kitap, Kilis Yardımlaşma Derneği’nin “Meşrutiyet Cad. 52/1 Kızılay/Ankara” adresinden temin edilebilir.
Gsm: 0532 473 03 79
 
(Efece Haber'de okuyunuz)
 
 
 

 

Ekleyen:  M. Yahya EFE
Tarih:  21.2.2020
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
M. Yahya EFE Yazıları
Türk Polisi çok yaşa!M. Yahya EFE [ 10.4.2020 Devamı
Okumak güzel bir şeydirM. Yahya EFE [ 2.4.2020 Devamı
Evde kal Türkiye!M. Yahya EFE [ 27.3.2020 Devamı
Korona virüsü belasıM. Yahya EFE [ 24.3.2020 Devamı
Kıskanç bir toplum oldukM. Yahya EFE [ 23.3.2020 Devamı
Çanakkale’de 57. Piyade AlayıM. Yahya EFE [ 17.3.2020 Devamı
Türkiye’de Corona Virüsü vakalarıM. Yahya EFE [ 16.3.2020 Devamı
Bir milletin gelişmesi eğitimle olurM. Yahya EFE [ 15.3.2020 Devamı
Atatürk’ün Öğretmeni Kilisli Necip Asım YazıksızM. Yahya EFE [ 9.3.2020 Devamı
8 Mart Dünya Kadınlar GünüM. Yahya EFE [ 8.3.2020 Devamı
Mevlana’nın öğütlerini anlayabilsekM. Yahya EFE [ 4.3.2020 Devamı
Yardımlaşma Duygusunu Yaşayabiliyor muyuz?M. Yahya EFE [ 25.2.2020 Devamı
Mutluluğun sırrı…M. Yahya EFE [ 24.2.2020 Devamı
Hayata bakış pencereleriM. Yahya EFE [ 16.2.2020 Devamı
Hayırsever Güzel İnsanlar…M. Yahya EFE [ 9.2.2020 Devamı
Hoşgörülü insan olalımM. Yahya EFE [ 2.2.2020 Devamı
“Adalet ve Demokrasi Haftası”M. Yahya EFE [ 31.1.2020 Devamı
Türkiye’nin deprem gerçeğiM. Yahya EFE [ 26.1.2020 Devamı
Güzel konuşma bir meziyettirM. Yahya EFE [ 22.1.2020 Devamı
İnsanların kafası karışıkM. Yahya EFE [ 21.1.2020 Devamı
İnsan olmak…M. Yahya EFE [ 17.1.2020 Devamı
İnsan değer vermek!M. Yahya EFE [ 5.1.2020 Devamı
Yeni yıla merhaba.M. Yahya EFE [ 1.1.2020 Devamı
Eski yıla vedaM. Yahya EFE [ 1.1.2020 Devamı
OLUMSUZLUK RÜZGARLARI ESTİRMİYELİM !M. Yahya EFE [ 28.12.2019 Devamı
Dostun ve sevginin sahtesiM. Yahya EFE [ 22.12.2019 Devamı
Haklarımızın ne kadar farkındayız?M. Yahya EFE [ 9.12.2019 Devamı
7 Aralık kutlu olsun!M. Yahya EFE [ 6.12.2019 Devamı
Severek yaşamak güzeldir M. Yahya EFE [ 27.11.2019 Devamı
“24 Kasım Öğretmenler Günü” kutlu olsun!M. Yahya EFE [ 23.11.2019 Devamı
Bizler Atatürk ÇocuklarıyızM. Yahya EFE [ 12.11.2019 Devamı
ATATÜRK'Ü ARIYORUZ, ANIYORUZ!M. Yahya EFE [ 9.11.2019 Devamı
Efece Haber 11 YaşındaM. Yahya EFE [ 8.11.2019 Devamı
Adam olmak karakter meselesiM. Yahya EFE [ 5.11.2019 Devamı
Naci Alan'ı Özlem ve Rahmetle Anıyoruz M. Yahya EFE [ 4.11.2019 Devamı
Sayfalar : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

YENİ CUMHURİYET PROGRAMI
Bekir COŞKUN

Her şeyimiz senin…
Yekta Güngör ÖZDEN

Kuyruklu yalanlar
Hüseyin TOPRAK

ÖLÜM KORKUSU…
M. Yahya EFE

Türk Polisi çok yaşa!
Orhan SELEN

Ankara’nın kent bilinci
Harika ÖREN

ATATÜRK TÜRKİYE’sinin KADINLARI
Belma Demir AKDAĞ

KARANTİNADAYIM, NASIL GEÇİNECEĞİM?
Sevgi Ünal

SÜTYENİMDEN YAPSAM
Arzu KÖK

Vicdan!...
Münevver ÖZCAN

ORDA OLDUĞUNU BİLİYORUM YA
Ahmet GÖKSAN

KATİLİN SERİSİ
Metin Mercimek

YENİ BİR HAYATA NASIL ADIM ATARIZ?
Ayten YAVAŞÇA

Artık bu solan bahçede bülbüllere yer yok
Handan ÇÖLAŞAN

SARS COVIT 19 .... Evde kalmamız şart
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM
Dr. Doğan KUŞMAN

MEHDİLİK KAVRAMI NEDİR?
Nejat TAŞKIN

NE YAZSAM DİYE DÜŞÜNÜYORUM
Fevziye ŞİMDİ

DESTAN
Oktay ZERRİN

BİR EFECE HABER VARDIR
Şahika ÖNER

EVDE KAL, EVDE HAYAT VAR
Sevinç ŞİMŞEK

Alevilerin evini işaretleyen gafil !
Şenses US

Ayrılamam
Melek Adalet ÖNOL

FİNAL
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Şeytan kulağımın dibinde…
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Nevin BALTA

Lozan Zaferinin 96. Yıl Dönümü

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam