Meterolojiden, Ankara için kuvvetli kar yağışı uyarısı

 Devamı    
 
Koca: 17 ilde mutasyonlu virüs görüldü
Devamı  
 

 

 
 

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ruhani Telefonda görüştü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

  Devamı 

magazin
 
 
Türkoloji Alimi  
 
Kilisli Muallim Rif'at Bilge

  Devamı  

 

 

 

 
 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

 

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  24195449
Bugün Ziyaretçi :  2690
Aktif Ziyaretçiler :  127

Kilisli Muallim Rif’at Bilge

 

              
 
Sevgili Okurlarım, Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Kilis’in yetiştirdiği büyük Türk dil bilgini Muallim Ahmet Rif’at Bilge’yi aramızdan ayıran ölüm tarih sayfalarına 68. yılını da ekledi.
Türk diline, Türk edebiyatına, kısacası Türk kültürünün en önemli kaynak eserlerini işleyerek, yayına hazırlatarak bizlere kazandıran Kilisli Muallim Rif’at Bilge, Türklük bilimi (Türkoloji) araştırmalarında yeri doldurulmaz bir değere sahiptir.
Sadece Anadolu Türklüğünün değil, bütün Türk dünyasının en büyük eseri olan Dede Korkut Kitabı’nın ilk yayımlarından birini Kilisli Muallim   Rif’at Bilge yapmıştır.
Türk dili üzerindeki çalışmalara önemli bir kaynak olan, Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı, Türk lehçelerinin ilk sözlüğü Divanü Lügat-it-Türk’ün ele geçen yegane nüshasının dağınık sayfalarını düzenleyen ve ilk yayımını gerçekleştiren de Kilisli Muallim Rif’at Bilge’dir.
Muallim Rif’at, 1874 yılında Kilis’in Cedit Mahallesinde doğmuştur. Zabtiyye Çavuşlarından Abdülkerim Bey’in oğludur. Kilisliler babasına “Kerim Çavuş” derlerdi. Ahmet Rif’at doğmadan babası vefat etmişti. Bu nedenle Rıf’at’ı annesi Emine Hanım büyüttü.
Muallim Rif’at Bilge, babasına “Kerim Çavuş” dendiğini ve Adının Ahmet Rif’at olduğunu,“Tercüme-i Halim” isimli şiirinin son dörtlüğünde  şöyle dile getiriyor.
 
”Kerim Çavuş oğluyum
Gönlü dertli dağlıyım 
Adım Ahmet Rif’at’tır
            Ben Kilis’e bağlıyım.”
 
Ahmet Rif’at, ilk ve Rüştiyye öğrenimini Kilis’te yapmış ve 1892 yılında Kilis Müftüsü Abdurrahman Efendi’den İcâzet-name almıştır. Daha sonra, 18 yaşında İstanbul’a gelmiş ve 1898 yılında İstanbul Dârü’l Muallimin’in yüksek kısmından birincilikle Şahadetname alarak öğretmenlik mesleğine atılmıştır.
Muallim Rif’at, önceleri Rüşdiyye ve İ’dâdiler’de, sonraları liselerde Türkçe, Arapça, Farsça, Tarih ve Edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Medresetü’l Kuzât’da ceza kanunu, İmam Hatip Mektebinde ise Felsefe dersleri vermiştir.
Ayrıca, İstanbul Üniversitesi İlahiyat ve Edebiyat Fakültelerinde Arap Dil ve Edebiyatı derslerini okutmuştur. Bu arada İstanbul Hukuk Fakültesinden de    pekiyi derece ile mezun olmuştur.
Adının başına hep “Kilisli” sözcüğünü kullanan Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini “Muallim” lakabıyla da ün yapmıştır. Bu nedenle Ahmet Rif’at Bilge’ye kısaca “Kilisli Muallim  Rif’at” derlerdi. Türk diline unutulmaz hizmetler vermiş ve şöhreti yurt sınırlarını da  aşmış olan, Kilisli Muallim Rif’at’ı  Avrupa’da tanıyordu.
Türkiye’ye gelen müsteşrikler onu arayıp buluyorlardı. Fuat Köprülü’nün onun eserlerine ön söz yazması, bu bilim adamının kadrini yükselten büyük bir belgedir.
Muallim Rif’at kendisini tamamen ilme vermişti. Hayatta onun her şeyi kitaplardı. Bu nedenle 38 yaşında nişanlanmış ve 40 yaşında İstanbul eşrafından Fatma Saibe Hanımefendi ile evlenmişti. Bu evlilikten üç kızları oldu. Mutlu idiler. İyi bir ev hanımı olan, güzel ud ve keman çalmasını bilen Fatma Saibe Hanım, kısa zamanda Kilis yemeklerini pişirmesini de öğrenmişti. Kilis yemeklerinden Oruk ve Şeyh-ül Muhş’i yi çok seven Muallim Rif’at, sabah kahvaltılarında ise sadece kuru ekmek yer ve birkaç bardak çay içerdi.
Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk   Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir. XI. Yüzyıl Hâkaniye Türkçe’sinin şaheserlerini, en eski Oğuzca metinleri, XIV.-XV. Yüzyıl Kıpçak Türkçesi yadigarlarını ve Divân-ü Lûgat-it-Türk’ü bilim dünyasına tanıtan odur.
 
                                                                       (Devamı var)

 

 

            Muallim Rif'at' ın Ankara Cebeci Asri Mezarlığındaki Kabri

 

 

Sevgili okurlarım, Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir.
XI. Yüzyıl Hâkaniye Türkçe’sinin şaheserlerini, en eski Oğuzca metinleri, XIV.-XV. Yüzyıl Kıpçak Türkçesi yadigarlarını ve Divân-ü Lûgat-it-Türk’ü bilim dünyasına tanıtan odur.
 
Tarama sözlüğünde Kilisli Rif’at Bilge:
Kilisli Muallim Rif’at Bilge, Türk edebiyatı ve Türk tarihi konusunda kendini kabul ettirmiş, titiz, dikkatli, çalışkan, sabırlı ve başarılı bir araştırmacıdır. O çok okuyan,  okuduğunu anlayan ve değerlendirmesini bilen bir dil bilginidir. Gerçi herkes bir ölçüde okur amma, hiç kimse Kilisli Rif’at gibi okuyamadı. Çünkü Rif’at kitap değil, kütüphane okurdu. Okuduğu kütüphanelerde hangi kitabın hangi değerde ve nitelikte olduğunu bilir, ona güre de değerlendirmesini yapardı. Kendi deyimiyle yüz bine yakın kitap okumuş olan Muallim Rif’at’ın okumadığı kitap kalmamıştır. Türk Dil Kurumu çalışmalarının temelini oluşturan eserlerin başında gelen “Tarama Sözlüğü” nün ortaya çıkışında da en büyük çaba, Muallim Rif’at’ın olmuştur.
Divan-ü Lügat-it Türk, İlmi Mühenna Lügatı, Dede Korkut ve  Keşf-üz Zunun üzerindeki uğraşları, adını ansiklopedilere geçiren etkenlerden birkaçıdır. 
Daha sonraki araştırmaları olduğu için henüz ansiklopedilere geçmemiş olan Muallim Rif’at’ın “Tarama Sözlüğü’ne katkıları” da yazmış olduğum, “Kilisli Muallim Rif’at” adlı kitabımda yayınlanarak gün ışığına çıkmış oldu. 1941-1976 yılları arasında Türk Dil Kurumunda Ömer Asım Aksoy’un yönetimimle hazırlanmış ve sekiz cilt olarak basılmış olan bu önemli sözlük, XIII. Yüzyıldan beri Türkiye Türkçesiyle yazılmış kitapların taranmasıyla elde edilen iki yüz bin örnek arasından seçtiğimiz altmış bin tanığa dayanmaktadır.
Tarama çalışmalarına katılan elli beş yetkili kişi 227 kitap taramıştır. Buna göre her birinin ortalama dört kitap taramış olduğu sanılacaktır. Hayır, öyle olmamıştır; 227 kitabın 82’sini Kilisli Rif’at Bilge, geri kalan 14’ini elli dört kişi taramıştır. Bu koca Kilislinin dağlar deviren çalışmalarından sadece bir bölüm ve özgeçmişine eklenecek çok parlak bir yapraktır.
Kilisli Muallim Rif’at Bilge, sadece Türk edebiyatının değil, dünya gezi edebiyatının önde gelen eserlerinden Evliya Çelebi’nin ünlü Seyahatname’sinin yedinci ve sekizinci ciltlerini de Muallim Rifat Bilge yayınlamıştır.
            Ortak çalışmalara da eşsiz bilgisi ve azmiyle katkıda bulunan Muallim Rifat Bilge, Veled Çelebi İzbudak ile Sultan Veled’in Divaan-ı Türki’sini, Şerafettin Yaltkaya ile Keşfü’z-zunun’un ve zeylinin yayınını gerçekleştiren Kilisli Muallim Rif’at Bilge, ayrıca Arap ve Fars klasiklerinden pek çoğunu Türkçemize kazandırarak, Türkçülük düşüncesinin gelişmesine de yardımcı olmuştur.
Bu düşünce Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda da etkili olmuş, Ulu Önder Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” özdeyişinde de ifadesini bulmuştur.
Şunu üzülerek belirtmek istiyorum; bu büyük insan, değerli araştırmacı ve edebiyatçı Kilisli Muallim Rif’at Bilge, okullarımızda ders kitaplarında yok. Unutulmuş, konulmamış, bilinmiyor ve genç kuşak tanımıyor. Oldukça üzücü ve milli eğitimimizin bir noksanı ve ayıbıdır diye düşünüyorum…
Her zaman sade bir Türkçeyi savunarak, dilimizin yabancı kelimelerden arınmasını istemiş olan, Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini Kilisli Muallim Rif’at, 22 Şubat 1953 Pazar günü, Ankara Maltepe’de ki evinde geçirmiş olduğu bir kalp krizi sonucu, 79 yaşında hayata gözlerini kapamıştır. Kabri, Ankara Cebeci Asri Mezarlığındadır. Nur içinde yatsın.
 
Sevgili okurlarım, Türk dilinin, Türk edebiyatının, Türk kültürünün eserlerini işleyerek yayıma hazırlayan Türkoloji Alimi Kilisli Muallim Rif’at Bilge, okullarda ders kitaplarında konu olmalıdır… Adını başında hep “Kilisli” sözcüğünü kullanmış olan bu bilgi anıtı, kendisiyle birlikte Kilis’e de uluslararası ün   kazandırmıştır. Kilisli Muallim Rif’at Bilge’yi bütün Türkler her zaman minnetle anacaktır.
Muallim Rif’at’ın, Kilis’in Fransızlar tarafından işgali sırasında, Kilisli mücahitleri cesaretlendirmek için yazmış olduğu meşhur gazeli; Prof. Dr. Alâeddin Yavaşça tarafından Rast makamında bestelenmiştir.
 
GAZEL
Kilis mehd-i vücûdum, mevlidim, il âşiyânımdır,
Kilis bağım, baharım, cennetim, ârâm-ı cânımdır.
Türâb-ı anberim, miskim, taşı yâkûtum, elmâsım,
Suyû ab-ı hayâtım, evleri kasr-ı cinânımdır.
Rıcâli ehl-i irfândır, nisâsı hûr-i dünyâdır,
Çocuklar akl-ı evveldir, Kilis başka cihânımdır.
Zümürrttür bütün dağlar, muattardır bütün yerler
Kilis dünyada bir tâne makâm-ı dilistânımdır.
Uzak düştüm fakat gönlüm Kilis’ten çıkmadı Rif’at,
Kilis pek sevgili annem… Kilis rûh-i revânımdır.
 
Eserleri : 
Divânu Lugati’t-Türk (3 cilt, 1. ve 2. cilt 1915. 3.cilt 1917, İstanbul, Matbaa-i Amire)
İbni Mühenna Lugati (İstanbul, İstanbul Müze kitaplığından, 1919)
Kitâb-ı Dede Korkut (Ala Lisan-ı Ta’ife-i Oğuzhan, Dresden yazmasından, 1944)
Ferheng-Nâme-i Sa’di Tercümesi (Ali Emiri Efendi kitaplığından, 1924)
Sultan Veled’in Divân-ı Türki’si (Veled Çelebi ‘İzbudak’ ile birlikte, 1925)
İbni, Mühenna’nın /El-Kaavaninü’l-Külliye Li-zagli’l Lügati’t-Türkiyye) sinin istinsah ve tashihi, (Sait Ali Paşa Kitaplığı’ndan, 1928)
Astarâbâdi’nin Kadı Burahaneddin tarihi olan Bezm-u Rezm (Farsça metin, 1928)
Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nin 7. ve 8. ciltlerinin Türkçeye çevrilmesi, 1928
Maniler (1928)
Ebu Hayyan’ül Endülisi’nin  Kitabü’l-idrak Li-Lisani’l Etrak’ine yazılmış olan 1531 kelimelik Haşiye (Veled çelebi ‘İzbudak’ ile, 1936)
Suyolcuzade Mehmed Necib’in Devha-tül-küttab’ının tertip ve  tashihi, (Güzel sanatlar Akademisi neşriyatından No:16 İstanbul-1942)
Şeyh Sa’di den Gülistan ve  Bostan Tercümeleri (1943)
Keşf-üz Zunun ile Zeyl’in basım ve yayımı (Şerafeddin Yalkata ile   birlikte, 1.11.1941, 1945)
Esmâ-i Müellifin, I (İbnü’l Emin Mehmed Kemal İnal ile birlikte, 1952)
Salâheddin-i Safedi’nin El-Vafi bi’l-Vefeta’ı (H.Ritter ile birlikte)
İmamı Hasan’ın Ahkam-ı Kur’ân’ı Celal-i Devvani’nin Arznamesi ayrıca da Yeni Sarfı Arabi, gibi eserler tarafından istinsah ve tashih olunmuştur.
(Kutbi Mekki’nin İstanbul Seyahatnamesi ile (Utu’nin) Sultan Mahmut Gaznevi ile babasına ait tarihini tercüme etmiştir.
Ayrıca Kilisli Muallim Rif’at Bey, birçok Arap ve İran klasiklerini de Türkçeye çevirmiştir. 

 

Ekleyen:  M. Yahya EFE
Tarih:  21.2.2021
İzlenme:  60
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
M. Yahya EFE Yazıları
KİŞİLİĞİN ÖZÜ SEVGİDİRM. Yahya EFE [ 24.2.2021 Devamı
Prof. Dr. Alâeddin YavaşçaM. Yahya EFE [ 18.2.2021 Devamı
ANLAYANA… M. Yahya EFE [ 15.2.2021 Devamı
Sevgililer GünüM. Yahya EFE [ 14.2.2021 Devamı
Hayata gülümseyiniz M. Yahya EFE [ 13.2.2021 Devamı
KİLİSLİ ŞEYH ABDULLAH SERMEST EFENDİM. Yahya EFE [ 9.2.2021 Devamı
Ruh SağlığıM. Yahya EFE [ 31.1.2021 Devamı
Dost ve arkadaşlıkM. Yahya EFE [ 30.1.2021 Devamı
Sağlığın önemi M. Yahya EFE [ 28.1.2021 Devamı
Her yerde kar varM. Yahya EFE [ 13.1.2021 Devamı
Eski dostlar M. Yahya EFE [ 6.1.2021 Devamı
Kadına şiddete hayır!M. Yahya EFE [ 4.1.2021 Devamı
Yeni Yıla Merhaba…M. Yahya EFE [ 31.12.2020 Devamı
Çırak Eğitim ve Öğretim VakfıM. Yahya EFE [ 28.12.2020 Devamı
Atatürk'ün Ankara'ya gelişinin 101. yıldönümüM. Yahya EFE [ 26.12.2020 Devamı
Şeyh Mehmed Vakıf EfendiM. Yahya EFE [ 25.12.2020 Devamı
“Edep ya hu” M. Yahya EFE [ 16.12.2020 Devamı
Selahattin Çolakoğlu’nun ardından…M. Yahya EFE [ 15.12.2020 Devamı
Kilis’e ek Yoğun Bakım ServisiM. Yahya EFE [ 12.12.2020 Devamı
Kilis deyince!M. Yahya EFE [ 8.12.2020 Devamı
7 Aralık Kilis’in kurtuluş destanı!M. Yahya EFE [ 6.12.2020 Devamı
Kilis’te sıkılan ilk KurşunM. Yahya EFE [ 3.12.2020 Devamı
Anılarla yaşamak M. Yahya EFE [ 2.12.2020 Devamı
CUMHURBAŞKANLARIMIZM. Yahya EFE [ 27.11.2020 Devamı
Öğretmenler Günü Kutlu olsun… M. Yahya EFE [ 23.11.2020 Devamı
HÜZÜN… M. Yahya EFE [ 22.11.2020 Devamı
Mazlum Kılıçkıran’ı rahmetle anıyoruzM. Yahya EFE [ 17.11.2020 Devamı
Dumansız Türkiye!M. Yahya EFE [ 12.11.2020 Devamı
ATATÜRK'Ü ARIYORUZ, ANIYORUZ...M. Yahya EFE [ 9.11.2020 Devamı
YAZAR OLMAK KOLAY DEĞİLDİRM. Yahya EFE [ 6.11.2020 Devamı
Dere yatağına ev yapanlar M. Yahya EFE [ 5.11.2020 Devamı
Naci Alan’ı özlem ve rahmetle anıyoruzM. Yahya EFE [ 4.11.2020 Devamı
Türkiye’nin Deprem GerçeğiM. Yahya EFE [ 2.11.2020 Devamı
Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsunM. Yahya EFE [ 28.10.2020 Devamı
Atatürk’ün Kilis’e gelişiM. Yahya EFE [ 27.10.2020 Devamı
Sayfalar : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

KEMALİST TÜRKÇÜLÜK
Hüseyin TOPRAK

NEZAKET VE POLİTİKANIN DİLİ…
M. Yahya EFE

KİŞİLİĞİN ÖZÜ SEVGİDİR
Orhan SELEN

BEN NAKİLCİYİM…
Harika ÖREN

ATATÜRK TÜRK KADINI’nı GÖRDÜ.
Belma Demir AKDAĞ

HAYIRLAR VE SINIRLAR
Arzu KÖK

Bu Vatan Bizim
Metin Mercimek

KISKANÇLIK SEVGİ VE İLGİ EKSİKLİĞİ OLABİLİR
Ayten YAVAŞÇA

GÜNEŞ İLE ÖZDEŞLEŞMİŞ ÜZÜMLERİN AŞKI!
Ahmet GÖKSAN

UZLAŞININ TEMELİ
Handan ÇÖLAŞAN

Çağımızın Yeni Hastalığı
Elveda TANIK

MANSUR YAVAŞ! SAKIN CEVAP VERME!...
Fevziye ŞİMDİ

TOM AMCA’NIN KULÜBESİ
Alev YILDIRIMCI

ZÜLFÜ LİVANELİ VE 94 SEÇİMLERİ
Münevver ÖZCAN

YENİDEN DENGELENECEĞİZ ..
Oktay ZERRİN

YAHYA EFE AĞIR AMELİYAT GEÇİRD
Sevgi Ünal

DİKEN ÜSTÜ
Şahika ÖNER

BİR KIŞ MASALI; SALDA
Sevinç ŞİMŞEK

Şüphe
Dr. Doğan KUŞMAN

ERMENİSTAN İLE TÜRKİYE İLİŞKİSİ
Dr. İbrahim ATEŞ

DOSTLARA DUA
Samet Şimşek

ENGEBELER
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM

 

 

 

 

Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam