Meterolojiden, Ankara için kuvvetli kar yağışı uyarısı

 Devamı    
 
Koca: 17 ilde mutasyonlu virüs görüldü
Devamı  
 

 

 
 

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ruhani Telefonda görüştü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

  Devamı 

magazin
 
 
Türkoloji Alimi  
 
Kilisli Muallim Rif'at Bilge

  Devamı  

 

 

 

 
 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

 

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  24195412
Bugün Ziyaretçi :  2653
Aktif Ziyaretçiler :  124

AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ
 
Eski çağlarda aşk ve doğurganlığın simgesi sayılan gülgiller familyasından ayva (L.Cydonia oblonga) Asyalı bir meyvedir. Çiçeği, meyvesi, meyvesinin kabuğu, çekirdeği ve kabuğu şifalıdır. Eski dönemin tıp adamlarından Dioscourides ayvanın iştah açtığını, mideyi rahatlattığını söylemiş. Kimi tapınaklarda rahiplerin öksürük için ayva suyu içtiği belirtiliyor. Günümüzde de pek çok hastalığa iyi geldiği biliniyor. Üstelik başta C vitamini olmak üzere, vitamin kaynağı, şeker, pektin, organik asitler içeren bir meyve. (1)
.
Ülkemizde de bol miktarda yetişiyor. Evliya Çelebi’nin ünlü Seyehatnamesi’nde de sık sık çıkıyor karşımıza. Evliya Çelebi Amasya’nın yedi çeşit ekmek ayvasından söz ederek padişaha hediye olarak gönderilen ayva perverdesini de ekler notlarının arasına. Ardından ayva perverdesi şurubundan söz etmeyi de ihmal etmez. Malatya’nın yedi çeşit ayvası, Amasya’nın yedi çeşit ekmek ayvası derken Edirne’nin ayva marmeladında karar kılmıştır sonunda. (2) Ama Van’ın meşhur yemekleri arasında saydığı karanfilli ayvanın ne olduğunu belirtmemiştir.
.
Osmanlı kaynaklarında de sık sık adı geçen meyvedir ayva. Kaynaklarda Ç ekmek, şekergevrek, armut, limon, tavşanbaşı, Çengelköy, sünger, buz, İstanbul ve topçu gibi pek çok çeşidini görmek mümkün.(3) Çeşitlerini konunun uzmanlarına bırakarak ben ilgi asıl alanımıza döneyim.
.
Mutfağımızda eskiden beri hatırı sayılır bir yeri olduğunu söylememe gerek yok herhalde. Yok ama yine de anımsatayım birkaç tanesini. Ülkemizde ayvalı tatlar arasında kısa bir gezinti; Ayva galyası (Bursa), ayva aşı (Antalya), ayva boranisi (Niğde), ayva galiyesi –yahnisi (Amasya), kabuk aşı (Malatya), ayva bastı (Bursa, Konya), çömlekte ayva dolması (Nevşehir), ayvalı taraklık(Gaziantep), ayvalı köfte bastırması (Kilis), ayva fışfışı (Trabzon), ayva gömmesi (Ayaş-Ankara).. Ayva ile ilgili söylenecek söz çok..
.
Eski kaynaklarda seferceliye adını görünce bilin ki ayvadan söz edilmektedir. Çünkü “seferceliyye” Arapça “Ayva” anlamına gelmektedir. Eski kaynakların pek çok çoğunda bu adla karşımıza çıkabilir. Örneğin, Muhammed bin Mahmûd Şirvanî’nin kitabında seferceliyye; et, bal, ayva, kayısı, erik ve bademle yapılan bir tür yemektir. Bir diğer seferceliyye yemeğinde malzeme olarak ayva, şeker, badem, hurma, et, safran, gülsuyu ve nişastanın kullanıldığı görülmektedir.(4)
.
Osmanlı Saray mutfağında pek çok ayvalı tat vardır. Ayva dolmasının 15. yüzyılda sarayda yapılan bir yemek olduğunu, Ayva kalyesinin Kanuni Sultan Süleyman’ın oğulları Bayezid ve Cihangir’in sünnet ziyafetinin yemekleri arasında olduğu da eklemeliyim bu arada. (5)
.
Dolması, kebabı, yahnisi, kurusu, pekmezi, reçeli marmeladı, murabbası, şurubu, likörü. Ha bir de ayva luabı vardır. Ayva çekirdeklerinden yapılan süzme murabba. Kaymaklı ayva tatlısını hepiniz çok iyi biliyorsunuz..
.
Acaba sizinle tarifi paylaşsam? Sadece Gaziantep’in ayvalı yemeklerini düşünürken bile kafam karışıyor. Ayva kebabı, ayvalı tas kebabı, ayvalı taraklık, ayvalı ufak köfte, ayva tavası, ayva aşı..Acaba anneannemin ayva aşını mı paylaşsam? Üstelik hazırlaması diğerlerine göre çok kolay. Yanında tereyağlı/sadeyağlı pilavla harika bir sunumdur.
.
Belki de sadece ayvalı manilerle yetinmek istersiniz..
.
“Ayva dalın eğer mi?
Dalı yere değer mi?
Size muhtaç olmayan
Böyle boyun eğer mi?”
.
İyi yıllar efendim...
.
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ (6)
. 
Malzemeler:
½ kg. parça yağsız kebaplık et
1 kg. ayva
1 tatlı kaşığı domates salçası
1 tatlı kaşığı nar pekmezi
Yeteri kadar tuz, karabiber
Yeteri kadar sadeyağ
 
Hazırlanışı:
Et yağ ilavesiyle 5-10 dakika kavrulduktan sonra, salça ve yeteri kadar su pişirilir. Bu arada ayvalar yıkanır, kesilerek içleri ayıklanır, elma dilimi şeklinde doğranır. Et pişince yağda çevrilen (sote yapılan) ayvalar tenceredeki etin üzerine konur. Tuzu kontrol edilir. Pişmeye yakın nar ekşisi ilave edilir. Ayvalar pişince ateşten indirilir, karabiber serpilir. Pilav ile birlikte sunulur.
 
Kaynaklar:
1) İnaltong, T. Meyve Ağacından Notlar, İletişim Yayınları, 2004, İstanbul, s. 101- 105
2) İnaltong, a.g.e.s.
3) Işın, P.M. Osmanlı Mutfak Sözlüğü, Kitap Yayınevi, 2010, İstanbul, s.37.
4) Muhammed bin Mahmûd Şirvanî, 15. Yüzyıl Osmanlı Mutfağı (Haz. Prof.Dr.M.Argunşah, Dr. M.Çakır), Gökkube Yayınları, İstanbul, 2005, s.333.
5) Işın, a.g.e.s. 37.
6)Tokuz, G. Gaziantep ve Kilis Mutfak Kültürü, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, 2002, Gaziantep, s.218.
 
 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  3.1.2014
İzlenme:  3186
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

KEMALİST TÜRKÇÜLÜK
Hüseyin TOPRAK

NEZAKET VE POLİTİKANIN DİLİ…
M. Yahya EFE

KİŞİLİĞİN ÖZÜ SEVGİDİR
Orhan SELEN

BEN NAKİLCİYİM…
Harika ÖREN

ATATÜRK TÜRK KADINI’nı GÖRDÜ.
Belma Demir AKDAĞ

HAYIRLAR VE SINIRLAR
Arzu KÖK

Bu Vatan Bizim
Metin Mercimek

KISKANÇLIK SEVGİ VE İLGİ EKSİKLİĞİ OLABİLİR
Ayten YAVAŞÇA

GÜNEŞ İLE ÖZDEŞLEŞMİŞ ÜZÜMLERİN AŞKI!
Ahmet GÖKSAN

UZLAŞININ TEMELİ
Handan ÇÖLAŞAN

Çağımızın Yeni Hastalığı
Elveda TANIK

MANSUR YAVAŞ! SAKIN CEVAP VERME!...
Fevziye ŞİMDİ

TOM AMCA’NIN KULÜBESİ
Alev YILDIRIMCI

ZÜLFÜ LİVANELİ VE 94 SEÇİMLERİ
Münevver ÖZCAN

YENİDEN DENGELENECEĞİZ ..
Oktay ZERRİN

YAHYA EFE AĞIR AMELİYAT GEÇİRD
Sevgi Ünal

DİKEN ÜSTÜ
Şahika ÖNER

BİR KIŞ MASALI; SALDA
Sevinç ŞİMŞEK

Şüphe
Dr. Doğan KUŞMAN

ERMENİSTAN İLE TÜRKİYE İLİŞKİSİ
Dr. İbrahim ATEŞ

DOSTLARA DUA
Samet Şimşek

ENGEBELER
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM

 

 

 

 

Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam