Erdoğan'dan 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü mesajı
 
 Devamı  
 
 2023 Eğitim Vizyonu Çalıştayı
  Devamı  
 


 

 

 

 

Devamı

magazin
 
 
 
Mucize güzellik Hülya AVŞAR 
  Devamı  
 
 

Hamiyet Yüceses-Sevmekten kim usanır

 

 

 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

 


 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  19037029
Bugün Ziyaretçi :  313
Aktif Ziyaretçiler :  91

ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU..
 
Mutfaklarımızda meyveler, meyve ve kuruyemiş olarak tüketilmesinin yanı sıra yemeklerde, tatlılarda, salatalarda, hoşaflarda ve şuruplarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Türk Mutfağında meyvelerle hazırlanan yiyecekler tahmin edildiğinden daha çoktur.
.
Örneğin, Kastamonu ve Kütahya’nın kızılcık tarhanasından, Şanlıurfa’nın elmalı kebabına, Tokat’ın kuru nivik yemeğinden, Elazığ’ın vişne (fişne) helvasına, Tekirdağ’ın erik aşından, Niğde’nin elma ve ayva dolmasına, Gaziantep’in yeni dünya (Eriobotrya Ldl. Roseceae) kebabından, Nevşehir’in kayısı yahnisine onlarca isim sayılabilir. Listemiz elbette daha uzundur. Örneğin, Antalya’nın portakal reçeli, Bursa’nın ayva galiyesi, Malatya’nın ve Gaziantep’in çiğdem sütlacı, Erzincan’ın armut tatlısı, Kilis’in koruk ve Kayseri’nin gilaburu (Viburnum opulus) şurupları, Eskişehir’in kelekli cacığı, Diyarbakır’ın ayvalı kaburga dolması, Antakya’nın kayısılı gerdanı, Gümüşhane’nin soymaca hoşafı, Trabzon’un ayva fışfışına, Balıkesir’in girgiti, Erzincan’ın gah yahnisi, Niğde’nin pirinçli zerdali dolması, Mersin’in ayvalı hediği gibi.
.
Yüzlerce tat bizi her zaman hayretlere düşürüp, gözlerimizi kamaştırmaktadır. İşte çağla aşı da meyveli tatlarımızdan birisidir. Bilindiği gibi çağla “badem, kayısı ve erik vb. tek çekirdekli yemişlerin körpeyken yenilebilen ham şekline” denilmektedir. (1) Yazıda sözünü ettiğim badem çağlasıdır ama yemeklerde diğer meyve çağlalarının da kullanıldığı görülmektedir.
 
Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Elazığ ve Niğde illeri çağla yemeklerinin hazırlandığı yörelerden sadece birkaçı. Aralarında elbette ufak tefek farklar olabiliyor. Örneğin, Gaziantep’te etli çağla yemekleri salçalı ve yoğurtlu olarak iki farklı şekilde hazırlanabiliyor. Şanlıurfa’da çağla aşına soğan yerine sarımsak konuluyor. Adıyaman’da çağla aşının adı değişiyor ve “erik sulusu” oluyor, çağla miktarı kadar erik kullanıyor ve taze sarımsak ekleniyor. Niğde ilinde kuzu eti ile hazırlanan çağla yemeğinde biraz önce de söz ettiğimiz gibi badem ya da kayısı çağlası kullanılabiliyor. (2) Elazığ’da badem çağlası güveci için kuşbaşı et, badem çağlası, domates, biber kullanılmaktadır. (3)
Yemeğinden söz ettim ama pilav ve turşusunu da eklemeliyim. Çağla pilavı, soğan ile birlikte yağda kavrulan çağlaların üzerine su, tuz, salça ve karabiber eklendikten sonra bulgur ile pişirilen bir ilkbahar pilavıdır. Gaziantep ilinin eski geleneksel yemeklerindendir. Turşusunun geçmişi yıllar önceye uzatılabilir. Çünkü eski yemek kitaplarımızda da karşımıza çıkmaktadır.
.
Az daha unutuyordum çocuk oyunlarında da yer alır badem çağlası. Bazen oyun aracı, bazen oyuncak, bazen de tekerleme olarak. İzninizle yazımı çocukluğumuzun bir oyun tekerlemesi ile sonlayayım. “Ayağım altında çağala, herkes evine dağıla.”
.
ÇAĞLA AŞI (4)
Malzeme: ½ kg iri doğranmış parça et
1.5 kg taze çağla (badem)
2 kg yoğurt
1 çay bardağı nohut
1 yumurta
1 soğan
1 tutam haspir (5)
Tuz, karabiber
Sadeyağ
.
Yapılışı: Nohut ıslatılır. Çağlalar yıkanır, ayıklanır. Soğan yemeklik doğranır. Et, biraz yağ ilavesiyle kavrulur. Sararınca doğranmış soğanlar ilave edilir. Yaklaşık 5 dakika kadar kavrulduktan sonra nohut konur, su ilave edilerek pişirilir.
Öte yandan diğer yoğurtlu yemeklerde olduğu gibi süzülmüş yoğurt bir yumurta ile, hafif ateş üzerinde biraz çırpılır. Isınan yoğurt pişen yemeğe karıştırılır. Yoğurt ile 5-10 dakika kadar kaynatıldıktan sonra yemek ocaktan alınır, yüzüne haspir ile sadeyağ verilir. Karabiber serpilerek yenir.
.
KAYNAKLAR:
1) Türkçe Sözlük, TDK, 10. baskı, Ankara, 2005, s.381
2) İnsel, S.V. Unutulmaz Niğde Lezzetleri, Ayhan Şahenk Vakfı Yayınları, 1. Baskı, Eylül, 2006, s. 87
3) Bulut, Ahmet. (Derleyen) Yöresel Elazığ Lezzetleri, Elazığ,2002, s. 51
4) Tokuz, Gonca. Gaziantep ve Kilis Mutfak Kültürü, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, Gaziantep, 2002, s.223,224.
5) Haspir, yalancı safran.
 

 

Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  27.4.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

CUMHURİYETÇİ DEMOKRATLAR BİRLİĞİ
Prof. Dr. Hikmet Y CELKAN

DEMOKRASİ ÜZERİNE - II
Hüseyin TOPRAK

31 MART SEÇİMİ VE CELAL DOĞAN…
M. Yahya EFE

YALNIZLIĞI SEVDİĞİM ANLAR...
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Düşler Ülkesi
Orhan SELEN

ETİMATİK DETERJAN ÇETESİNE KARŞI
Harika ÖREN

Fütürist Liderler
Belma Demir AKDAĞ

ROMANTİK YOL
Sevgi Ünal

YOK BİRBİRİNİZDEN FARKINIZ
Elveda TANIK

SEÇİM İTTİFAKLARI NASIL OLMALIDIR?...
Münevver ÖZCAN

DOSTUN ARDINDAN
Arzu KÖK

Affet Bizleri Ceren!...
Mahmut SELÇUK

Ve kar yağar...
Handan ÇÖLAŞAN

Bodrum'da sis...
Ahmet GÖKSAN

KORUNACAK BARIŞ
Dr. Doğan KUŞMAN

SIRATI MUSTAKİM ÜZERİNDE OLMAK
İlknur Bakış

Mavi kelebeklerin hikâyesini bilir misiniz?
Ayten YAVAŞÇA

Kültür bir yaşam biçimidir
Dr. İbrahim ATEŞ

KİLİSİM, KİLİSLİM
Nejat TAŞKIN

İSTANBUL’A KAR YAĞDI
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Metin Mercimek

NEDEN AĞLIYORUZ?
Oktay ZERRİN

MEHMET ÂKİF’ İN..
Şahika ÖNER

YENİ YIL VE HATIRALAR
Sevinç ŞİMŞEK

Yanlış politika diyoruz .
İrem KAPLAN

TUTUN ELİMİZDEN

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam