Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Lübnan'a taziye mesajı
 Devamı    
 
Meral Akşener’den Devlet Bahçeli’ye yanıt
  Devamı    

 

 
 
 
 Anafartalar Zaferinin 105. Yıldönümü Conkbayırında törenle kutlandı
  Devamı 

magazin
 
 
Çanakkale de "Ben Binbaşı Ali Faik Bey" Sergisi 
  Devamı  

 

 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

 


 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  22917744
Bugün Ziyaretçi :  1992
Aktif Ziyaretçiler :  83

ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU..
 
Mutfaklarımızda meyveler, meyve ve kuruyemiş olarak tüketilmesinin yanı sıra yemeklerde, tatlılarda, salatalarda, hoşaflarda ve şuruplarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Türk Mutfağında meyvelerle hazırlanan yiyecekler tahmin edildiğinden daha çoktur.
.
Örneğin, Kastamonu ve Kütahya’nın kızılcık tarhanasından, Şanlıurfa’nın elmalı kebabına, Tokat’ın kuru nivik yemeğinden, Elazığ’ın vişne (fişne) helvasına, Tekirdağ’ın erik aşından, Niğde’nin elma ve ayva dolmasına, Gaziantep’in yeni dünya (Eriobotrya Ldl. Roseceae) kebabından, Nevşehir’in kayısı yahnisine onlarca isim sayılabilir. Listemiz elbette daha uzundur. Örneğin, Antalya’nın portakal reçeli, Bursa’nın ayva galiyesi, Malatya’nın ve Gaziantep’in çiğdem sütlacı, Erzincan’ın armut tatlısı, Kilis’in koruk ve Kayseri’nin gilaburu (Viburnum opulus) şurupları, Eskişehir’in kelekli cacığı, Diyarbakır’ın ayvalı kaburga dolması, Antakya’nın kayısılı gerdanı, Gümüşhane’nin soymaca hoşafı, Trabzon’un ayva fışfışına, Balıkesir’in girgiti, Erzincan’ın gah yahnisi, Niğde’nin pirinçli zerdali dolması, Mersin’in ayvalı hediği gibi.
.
Yüzlerce tat bizi her zaman hayretlere düşürüp, gözlerimizi kamaştırmaktadır. İşte çağla aşı da meyveli tatlarımızdan birisidir. Bilindiği gibi çağla “badem, kayısı ve erik vb. tek çekirdekli yemişlerin körpeyken yenilebilen ham şekline” denilmektedir. (1) Yazıda sözünü ettiğim badem çağlasıdır ama yemeklerde diğer meyve çağlalarının da kullanıldığı görülmektedir.
 
Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Elazığ ve Niğde illeri çağla yemeklerinin hazırlandığı yörelerden sadece birkaçı. Aralarında elbette ufak tefek farklar olabiliyor. Örneğin, Gaziantep’te etli çağla yemekleri salçalı ve yoğurtlu olarak iki farklı şekilde hazırlanabiliyor. Şanlıurfa’da çağla aşına soğan yerine sarımsak konuluyor. Adıyaman’da çağla aşının adı değişiyor ve “erik sulusu” oluyor, çağla miktarı kadar erik kullanıyor ve taze sarımsak ekleniyor. Niğde ilinde kuzu eti ile hazırlanan çağla yemeğinde biraz önce de söz ettiğimiz gibi badem ya da kayısı çağlası kullanılabiliyor. (2) Elazığ’da badem çağlası güveci için kuşbaşı et, badem çağlası, domates, biber kullanılmaktadır. (3)
Yemeğinden söz ettim ama pilav ve turşusunu da eklemeliyim. Çağla pilavı, soğan ile birlikte yağda kavrulan çağlaların üzerine su, tuz, salça ve karabiber eklendikten sonra bulgur ile pişirilen bir ilkbahar pilavıdır. Gaziantep ilinin eski geleneksel yemeklerindendir. Turşusunun geçmişi yıllar önceye uzatılabilir. Çünkü eski yemek kitaplarımızda da karşımıza çıkmaktadır.
.
Az daha unutuyordum çocuk oyunlarında da yer alır badem çağlası. Bazen oyun aracı, bazen oyuncak, bazen de tekerleme olarak. İzninizle yazımı çocukluğumuzun bir oyun tekerlemesi ile sonlayayım. “Ayağım altında çağala, herkes evine dağıla.”
.
ÇAĞLA AŞI (4)
Malzeme: ½ kg iri doğranmış parça et
1.5 kg taze çağla (badem)
2 kg yoğurt
1 çay bardağı nohut
1 yumurta
1 soğan
1 tutam haspir (5)
Tuz, karabiber
Sadeyağ
.
Yapılışı: Nohut ıslatılır. Çağlalar yıkanır, ayıklanır. Soğan yemeklik doğranır. Et, biraz yağ ilavesiyle kavrulur. Sararınca doğranmış soğanlar ilave edilir. Yaklaşık 5 dakika kadar kavrulduktan sonra nohut konur, su ilave edilerek pişirilir.
Öte yandan diğer yoğurtlu yemeklerde olduğu gibi süzülmüş yoğurt bir yumurta ile, hafif ateş üzerinde biraz çırpılır. Isınan yoğurt pişen yemeğe karıştırılır. Yoğurt ile 5-10 dakika kadar kaynatıldıktan sonra yemek ocaktan alınır, yüzüne haspir ile sadeyağ verilir. Karabiber serpilerek yenir.
.
KAYNAKLAR:
1) Türkçe Sözlük, TDK, 10. baskı, Ankara, 2005, s.381
2) İnsel, S.V. Unutulmaz Niğde Lezzetleri, Ayhan Şahenk Vakfı Yayınları, 1. Baskı, Eylül, 2006, s. 87
3) Bulut, Ahmet. (Derleyen) Yöresel Elazığ Lezzetleri, Elazığ,2002, s. 51
4) Tokuz, Gonca. Gaziantep ve Kilis Mutfak Kültürü, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, Gaziantep, 2002, s.223,224.
5) Haspir, yalancı safran.
 

 

Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  27.4.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

ATATÜRK VE YUSUF AKÇURA
Bekir COŞKUN

Evler...
Yekta Güngör ÖZDEN

Toplumsal Sınav
Hüseyin TOPRAK

SARI ÖKÜZÜ VERMEK VE “MİŞ” GİBİ YAPMAK…
M. Yahya EFE

İçimizdeki çocuk yaşarsa!
Orhan SELEN

BOŞ MEZARA ADAK
Harika ÖREN

BAVUL HAZIRLAMAK
Arzu KÖK

Çocuktan Gelin Olmaz!
Belma Demir AKDAĞ

ÇOCUK GELİNLER
Münevver ÖZCAN

YENİDEN DENGELENECEĞİZ ..
Ahmet GÖKSAN

NOKTANIN ORTASI
Sevgi Ünal

CORONALI BAYRAMLAR
Metin Mercimek

FELSEFE NEDİR?
Ayten YAVAŞÇA

Artık bu solan bahçede bülbüllere yer yok
Handan ÇÖLAŞAN

TEYZEM...
Şahika ÖNER

ANTALYA BEYDAĞLARININ HİKAYESİ
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM
Fevziye ŞİMDİ

KİTAP TANITIMI
Oktay ZERRİN

MERHUM GAZETECİ HAZİNEDAR' IN ARDINDAN !
Sevinç ŞİMŞEK

Dikkat ettiniz mi?
Dr. Doğan KUŞMAN

MEHDİLİK KAVRAMI NEDİR?
Nejat TAŞKIN

NE YAZSAM DİYE DÜŞÜNÜYORUM

 

 

Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam