Gaziantep'teki okullar açılışa hazır

 Devamı    
 
Bugün, Koronavirüs nedeniyle 71 kişi vefat etti,
Devamı  
 

 

 
 
Erdoğan; Darbe bir insanlık suçudur
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Darbe bir insanlık suçudur. 28 Şubat'ı yaşadım, 28 Şubat'ın farkındayım." dedi. 

  Devamı 

magazin
 
 
Türkoloji Alimi  
 
Kilisli Muallim Rif'at Bilge

  Devamı  

 

 

 

 
 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

 

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  24228257
Bugün Ziyaretçi :  2205
Aktif Ziyaretçiler :  48

ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST)
 
Kış aylarının sonuna geldik. Bahar kapımızda. Cemreler düşmeye başladı. Size sözünü edeceğim yemek tam bir bahar yemeği. Halep’te yemeğin adının ““Lahmet Rabiiğ” olması bu nedenle hiç şaşırtıcı gelmiyor bana. (1) Çünkü adının anlamı “bahar eti”. İlkbaharda kuzu eti ile yapılan yemeğin bir diğer adı ise “Şavi bil dis.” yani şiveydiz.
 
Yemeğin adı size biraz ilginç gelebilir. Çünkü Türk Mutfağında bu adla başka bir yemek yok. Sadece Gaziantep Mutfağında var. Yemeği biraz da özel kılan bu oluyor.
 
Peki nedir şiveydizin anlamı? Kısaca açıklamaya çalışayım. Araştırmacı yazar Cemil Cahit Güzelbey yemeğin adının Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde bulunan Şiveydin köyü veya Oğuz Destanında adı geçen “şivey” kabilesi ile bağlantılı olabileceğini ifade ediyor. (2) Ben ise bu güzel yemeğin adının Arapça “Şavi bil dist” adından kaynaklandığını, önce “şaveydist”, sonra da “şiveydiz”e dönüştüğünü düşünüyorum. Arapça “şivey” sözcüğünün ( “şavi” den) doğrudan ateşe maruz kalan et yemeği, “tist” sözcüğünün yarım küre şeklinde büyük kazan, kenarlı çukur büyük tepsi anlamına gelmesi düşüncemin destekçileri elbette.
 
Gelelim yemeğin diğer özelliklerine. Şiveydiz ilkbahar aylarının olduğu kadar davet ve düğün sofralarının da yemeğidir. Yemeğin en önemli eşlikçisi bulgur pilavıdır. Pirinç pilavı da tüketilebilir elbet. Diğer eşlikçileri arasında tere ve turp sayılabilir.
 
Adı sadece Gaziantep’e ait ama başka illerde de benzer yemeklerin olduğu kolayca tahmin edilebilir. Halep’teki çeşitlemesinden söz ettik. Komşu il Kilis Mutfağında etli sarımsak aşının hem yoğurtlu, hem salçalı çeşitleri hazırlandığını ekleyelim. Hatta pide ekmeklerin üzerine dökülerek tirit şeklinde yenilen bir başka çeşitlemelerinin olduğunu belirtmeliyim. Adı pidesiz tüketildiğinde sarımsak-soğan aşı, tirit şeklinde hazırlandığında “altı cacıklı” oluyor.
 
Üstelik çok da faydalı bir yemek. Şairimiz de bizimle aynı fikirde olmalı ki, Seyfi Yurtsever “Antep Sofrası” adlı şiirinin dizelerinde (3) yemeğimizin bu özelliğinden şöyle söz etmiş:
 
“ Şiveydiz, çağla aşı fayda verir mideye..”
Meyhane pilavı da, ille Özbek pilavı!...”
 
ŞİVEYDİZ
 
Malzemeler:
1 kg kemikli koyun eti
3,5 kg yoğurt
1 su bardağı nohut
5 kg taze soğan (ince olmalı)
2 kg taze sarımsak
Haspir (veya nane)
Tarhın (arzuya göre)
Yeteri kadar tuz, karabiber
Yeteri kadar sadeyağ
 
Hazırlanışı:
Yıkanmış, doğranmış et bir tencereye konur, üzerini kaplayacak su eklenerek ateşe oturtulur, geceden ıslatılmış nohut ilave edilerek pişirilir. Soğan ve sarımsakların baş
kısımları kesilerek kökleri atılır, dış kabukları soyulur. 2-3 cm. uzunluğunda doğranır, yıkanır, temizlenir. Temizlenmiş sebzeler pişmekte olan et suyunun içerisine konur. Pişirilirken sebzeler çok fazla kaynatılmamalıdır. Çünkü sebzeler solar, dağılır ve yemeğin lezzeti bozulur.
Bu arada yoğurt süzülür. Süzülmüş yoğurt ateşe dayanıklı bir kaba veya tencereye alınır, çok koyu ise biraz su eklenir. İçine 1 yumurta kırılır ve kaşıkla dairesel hareketlerle karıştırılır. Tencereye yavaş yavaş eklenir. Yoğurt konulduktan sonra yaklaşık 10-15 dakika kısık ateşte pişirilmeye devam edilir. Bir tavada sadeyağ kızdırılır ve kızgın yağ nane (veya haspir) ile birlikte yemeğin üzerine dökülür.
 
KAYNAKLAR:
1) Tokuz, G. Dolmalar ve Köfteler Şehri Halep, Hayy Kitap, 2011, 1. basım, s. 81.
2) Güzelbey, C. C. Gaziantep’in Yaşamından Kesitler, Ar Ajans, Gaziantep, 1992,s.46.
3) Yurtsever, S., Antep Sofrası, Gaziantep Kültür ve Fikir Dergisi, Gaziantep, 1973. c, 14, N.1. s. 14-16.
 

 

 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  21.2.2014
İzlenme:  5627
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

PANASYACILIK VE TÜRKİYE
Hüseyin TOPRAK

ELEMTERE FİŞ KEMGÖZLERE ŞİŞ…
M. Yahya EFE

Kıskanç insanlar!
Orhan SELEN

BEN NAKİLCİYİM…
Harika ÖREN

Mimoza’dan Nobel’e
Belma Demir AKDAĞ

KİM DOST, KİM DEĞİL
Arzu KÖK

Bu Vatan Bizim
Metin Mercimek

İSPANYOL MEYHANESİNDE SENİ ARADIM
Ayten YAVAŞÇA

GÜNEŞ İLE ÖZDEŞLEŞMİŞ ÜZÜMLERİN AŞKI!
Ahmet GÖKSAN

BASILAN ÇAMUR
Handan ÇÖLAŞAN

Çağımızın Yeni Hastalığı
Elveda TANIK

MANSUR YAVAŞ! SAKIN CEVAP VERME!...
Fevziye ŞİMDİ

TOM AMCA’NIN KULÜBESİ
Alev YILDIRIMCI

İŞTE KADIN…
Münevver ÖZCAN

YENİDEN DENGELENECEĞİZ ..
Oktay ZERRİN

YAHYA EFE AĞIR AMELİYAT GEÇİRD
Sevgi Ünal

DİKEN ÜSTÜ
Şahika ÖNER

BİR KIŞ MASALI; SALDA
Sevinç ŞİMŞEK

Şüphe
Dr. Doğan KUŞMAN

ERMENİSTAN İLE TÜRKİYE İLİŞKİSİ
Dr. İbrahim ATEŞ

DOSTLARA DUA
Samet Şimşek

ENGEBELER
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Mahmut SELÇUK

EVDE KAL TÜRKİYEM

 

 

 

 

Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam