Son Dakika :   
 
 
 
TEOG Kalkıyor mu?
 
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, katıldığı canlı yayında TEOG hakkında önemli açıklamalarda bulundu. 
Devamı

 

 
          
  Devamı

Magazin

Hande Erçel dansıyla herkesi büyüledi

 

 Devamı 

 

AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı

 

Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları



 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  15675775
Bugün Ziyaretçi :  2645
Aktif Ziyaretçiler :  159

ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST)
 
Kış aylarının sonuna geldik. Bahar kapımızda. Cemreler düşmeye başladı. Size sözünü edeceğim yemek tam bir bahar yemeği. Halep’te yemeğin adının ““Lahmet Rabiiğ” olması bu nedenle hiç şaşırtıcı gelmiyor bana. (1) Çünkü adının anlamı “bahar eti”. İlkbaharda kuzu eti ile yapılan yemeğin bir diğer adı ise “Şavi bil dis.” yani şiveydiz.
 
Yemeğin adı size biraz ilginç gelebilir. Çünkü Türk Mutfağında bu adla başka bir yemek yok. Sadece Gaziantep Mutfağında var. Yemeği biraz da özel kılan bu oluyor.
 
Peki nedir şiveydizin anlamı? Kısaca açıklamaya çalışayım. Araştırmacı yazar Cemil Cahit Güzelbey yemeğin adının Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde bulunan Şiveydin köyü veya Oğuz Destanında adı geçen “şivey” kabilesi ile bağlantılı olabileceğini ifade ediyor. (2) Ben ise bu güzel yemeğin adının Arapça “Şavi bil dist” adından kaynaklandığını, önce “şaveydist”, sonra da “şiveydiz”e dönüştüğünü düşünüyorum. Arapça “şivey” sözcüğünün ( “şavi” den) doğrudan ateşe maruz kalan et yemeği, “tist” sözcüğünün yarım küre şeklinde büyük kazan, kenarlı çukur büyük tepsi anlamına gelmesi düşüncemin destekçileri elbette.
 
Gelelim yemeğin diğer özelliklerine. Şiveydiz ilkbahar aylarının olduğu kadar davet ve düğün sofralarının da yemeğidir. Yemeğin en önemli eşlikçisi bulgur pilavıdır. Pirinç pilavı da tüketilebilir elbet. Diğer eşlikçileri arasında tere ve turp sayılabilir.
 
Adı sadece Gaziantep’e ait ama başka illerde de benzer yemeklerin olduğu kolayca tahmin edilebilir. Halep’teki çeşitlemesinden söz ettik. Komşu il Kilis Mutfağında etli sarımsak aşının hem yoğurtlu, hem salçalı çeşitleri hazırlandığını ekleyelim. Hatta pide ekmeklerin üzerine dökülerek tirit şeklinde yenilen bir başka çeşitlemelerinin olduğunu belirtmeliyim. Adı pidesiz tüketildiğinde sarımsak-soğan aşı, tirit şeklinde hazırlandığında “altı cacıklı” oluyor.
 
Üstelik çok da faydalı bir yemek. Şairimiz de bizimle aynı fikirde olmalı ki, Seyfi Yurtsever “Antep Sofrası” adlı şiirinin dizelerinde (3) yemeğimizin bu özelliğinden şöyle söz etmiş:
 
“ Şiveydiz, çağla aşı fayda verir mideye..”
Meyhane pilavı da, ille Özbek pilavı!...”
 
ŞİVEYDİZ
 
Malzemeler:
1 kg kemikli koyun eti
3,5 kg yoğurt
1 su bardağı nohut
5 kg taze soğan (ince olmalı)
2 kg taze sarımsak
Haspir (veya nane)
Tarhın (arzuya göre)
Yeteri kadar tuz, karabiber
Yeteri kadar sadeyağ
 
Hazırlanışı:
Yıkanmış, doğranmış et bir tencereye konur, üzerini kaplayacak su eklenerek ateşe oturtulur, geceden ıslatılmış nohut ilave edilerek pişirilir. Soğan ve sarımsakların baş
kısımları kesilerek kökleri atılır, dış kabukları soyulur. 2-3 cm. uzunluğunda doğranır, yıkanır, temizlenir. Temizlenmiş sebzeler pişmekte olan et suyunun içerisine konur. Pişirilirken sebzeler çok fazla kaynatılmamalıdır. Çünkü sebzeler solar, dağılır ve yemeğin lezzeti bozulur.
Bu arada yoğurt süzülür. Süzülmüş yoğurt ateşe dayanıklı bir kaba veya tencereye alınır, çok koyu ise biraz su eklenir. İçine 1 yumurta kırılır ve kaşıkla dairesel hareketlerle karıştırılır. Tencereye yavaş yavaş eklenir. Yoğurt konulduktan sonra yaklaşık 10-15 dakika kısık ateşte pişirilmeye devam edilir. Bir tavada sadeyağ kızdırılır ve kızgın yağ nane (veya haspir) ile birlikte yemeğin üzerine dökülür.
 
KAYNAKLAR:
1) Tokuz, G. Dolmalar ve Köfteler Şehri Halep, Hayy Kitap, 2011, 1. basım, s. 81.
2) Güzelbey, C. C. Gaziantep’in Yaşamından Kesitler, Ar Ajans, Gaziantep, 1992,s.46.
3) Yurtsever, S., Antep Sofrası, Gaziantep Kültür ve Fikir Dergisi, Gaziantep, 1973. c, 14, N.1. s. 14-16.
 

 

 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  21.2.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

KİSSİNGER ULUS DEVLETLERİ SAVUNUYOR
Hüseyin TOPRAK

ÇARPITMA ÇARPIKLIKLAR…
M. Yahya EFE

Yeni ders yılı başlarken…
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Acımasız zaman…
Orhan SELEN

MİLLİ ÜRÜN ETİMATİK ENGELLENİYOR
Harika ÖREN

SAMSUN GAZİ MÜZESİ
Belma Demir AKDAĞ

AŞKI-SEVGİSİ FARKLI
Nusret KEBAPÇI

ATATÜRK MÜFREDATTAN ÇIKARSA…
Sevgi Ünal

AĞLA ÇOCUK AĞLA
Elveda TANIK

SÜLEYMAN SOYLU’YA UYUŞTURUCU VE FUHUŞU İHBAR EDİYORUM…
Melek Adalet ÖNOL

"yol çekiyor canım"
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Ahmet GÖKSAN

NİYETSİZİN İYİSİ
Metin Mercimek

KİLİS'DE GELENEKLER
Günseli RUMELİOĞLU

HİÇ BİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ
Nejat TAŞKIN

RAMAZAN BAYRAMI…
Atilla YÜNCÜOĞLU

DÜNYA İNSAN KAYNIYOR- 100 SENEMİZ KALDI
Münevver ÖZCAN

BİZE GÖREV DÜŞÜYOR
Ahmet BARUTÇU

İNADIN KÖRÜ
Dr. Doğan KUŞMAN

MUTLU MUSUNUZ?
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Mehmet KADIOĞLU

BOŞVER GİTSİN
Şahika ÖNER

MASAL OLUR AŞKLAR!
Oktay ZERRİN

RÜYAMDA BİR NEYZEN OLMUŞTUM GECE
Sevinç ŞİMŞEK

Peki neden AVM ?
Dr. İbrahim ATEŞ

Hicret (Hicri Yılbaşı) ne demek?
Nevin BALTA

“30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI”NIN ÖNEMİ
Güler Bilkay AYGÜN

15 TEMMUZ 2016
İlknur Bakış

21.Yüzyılda Çocuk Büyütmek
Şükran AYDOĞAN

SORU
Nevin IŞIK

SEVGİLİLER GÜNÜ'NÜN TARİHÇESİ

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım