Devamı
 
  
Kadına Şiddet ve Mücadele Yöntemleri

 
 
Soçi'de zirve sonrası Putin, Erdoğan ve Ruhani'den kritik açıklamalar
  Devamı

Magazin 

        

 
Acun Ilıcalı'nın ilk göz ağrısı
  Devamı

 
60 saniyede bugün
23 Kasım 

AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı

 

Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
 Gazetemizin içeriğini nasıl buluyor sunuz?
Çok iyi (%35,16 | Oy:192)
İyi (%36,81 | Oy:201)
Orta (%13,92 | Oy:76)
Vasat (%9,71 | Oy:53)
Yetersiz (%4,40 | Oy:24)
Kullanılan Toplam Oy : 546
Diğer Anketler


 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  16116831
Bugün Ziyaretçi :  2052
Aktif Ziyaretçiler :  111

PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN
 

 
Farsça “pâlûde”, saf haline getirilmiş, süzülmüş sözcüğünden dilimize geçmiş tatlı mutfağımızın en eski tatlılarından birisidir. Farklı şekillerde karşımıza çıkabilir. Örneğin, “pelte”, “pelteşin” ve “paluze” ve “fâlûzec” gibi.
 
Arapça adı fâlûzec ama 13. yüzyıla ait fâluzec adlı tatlının bir çeşit badem ezmesi olduğu biliniyor. 14. yüzyıla ait bir başka Arapça yemek kitabında ise iki fâlûzec tarifinden birisi - bal/ şeker, nişasta, safran ve susam yağıyla pişirilen - bizim pelteye daha çok benziyor. (1)
 
Yüzyıllarca şairlerimize ilham vermiş bu narin tatlı. Hatta Mevlânâ’nın Defter-i Kebir’inde de yer almıştır. (2)
 
“Öyle tatlar var sende, öylesine tatlısın ki,
Yağlıya, ballıya boş vermişsin
Kendi yağınla kavrul, kendi balınla tatla,
Zaten pâlûzesin, tattan, lezzetten ibaretsin sen
 
Mevlânâ’nın pâlûzesinin badem ile hazırlandığını tahmin edebiliyoruz ama bademin yerini nişastanın nasıl aldığını.. Büyük bir olasılıkla badem yerine nişastanın kullanılmasıyla yaygınlaşmış bu kadar.. Nişasta bademe göre çok ekonomik. Üstelik nişastalı tatlıların kolay hazmedilmesi ve yararlı olması da önemli rol oynamış olsa gerek.
 
Ekonomik olması lüksün, şaşaanın, lezzetin yarıştığı Osmanlı Saraylarında beğenilen bir tatlı olmasına engel değil.. Çünkü peltenin adı 16. Yüzyıla ait Saray Mutfağı defterleri arasında sık sık geçiyor. 17. yüzyılda da Sarayda paşalara verilen yemeklerde beş altı günde bir pelte sunulduğu tespit edilebiliyor. Hatta ek bilgi olarak Osmanlı Sarayında Kanûnî döneminde “pâlûdecilik” görevi ihdas edildiği de biliyor. (3)
 
Tatlının çeşitlemelerine bakınca her çeşit meyve suyunun kullanıldığı görülüyor. Frenk üzümü, vişne, kayısı, karadut, çilek, ayva, ekşi nar, kızılcık, portakal, erik, ekşi elma.. Hatta Şirvâni’nin kitabında sumaklı pâlûzeyi bile görebiliyoruz. Sadece tatlı olarak tüketilmiyor hatta sıcak içecek olarak salep gibi de içilebiliyor.
 
Portakalın en bol olduğu, sulu, kocaman iştah açan portakalları görünce anneannemin portakallı paluzesini anımsadım ve hemen başladım portakalların suyunu çıkarmaya.. İşte mütevazi tarifim ve fotoğrafı.. (4) Annem çok beğendi bakalım siz de beğenecek misiniz?
 
PALUZE (PALUDE)
 
Malzeme:
4 su bardağı meyve suyu
½ su bardağı buğday nişastası
1/3 su bardağı su (1 yemek kaşığı)
1 su bardağı şeker
Süslemek için badem veya fıstık
 
Hazırlanışı:
Nişasta soğuk suda eritilir. Meyve suyuna önce şeker sonra eritilen nişasta eklenir. Koyulaşıncaya kadar pişirilir. Kaselere konduktan sonra badem, fıstık veya meyve ile süslenerek servis edilir.
 
Not: Arzu ederseniz ocaktan almadan önce çok az portakal rendesi ekleyebilirsiniz.
Tarif 6 kişiliktir.
 
KAYNAKLAR
1) Işın, P.M. Gülbeşeker, Türk Tatlıları Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2008, s. 204.
2) Işın, a.g.e.s. 206.
3) Işın, a.g.e.s. 207
4) Tokuz, G. Gaziantep Tatlıları, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayını, Gaziantep, 1995, s. 76.
 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  31.3.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

AVRASYA'da TÜEKİYE VE RUSYA
Prof. Dr. Hikmet Y CELKAN

HAYATA BİR BAŞKA BAKIŞ
Hüseyin TOPRAK

HADİ BİZ DE PARTİ KURALIM…
M. Yahya EFE

Öğretmenler Günü kutlu olsun
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Kendimle başbaşa…
Orhan SELEN

AMİN NEREDEN GELMİŞTİR?
Harika ÖREN

ÖĞRETMENİM CANIM BENİM
Nusret KEBAPÇI

ATATÜRKÇÜ OLMAK…
Belma Demir AKDAĞ

YOSUN GÖZLÜ KIZ
Sevgi Ünal

EFECE HABER’LE DOĞRU YOLDA DOKUZ YIL
Elveda TANIK

ABD’DE Kİ SALDIRILAR TERÖR MÜDÜR?...
Melek Adalet ÖNOL

"yol çekiyor canım"
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Ahmet GÖKSAN

DOLAŞILAN TARLALAR
Metin Mercimek

EGO'NUN GERÇEK YÜZÜ
Günseli RUMELİOĞLU

DERDİM BİR DEĞİL Kİ!
Dr. Doğan KUŞMAN

Ilımlı ve radikal İslam
Münevver ÖZCAN

BİZE GÖREV DÜŞÜYOR
H.Çiğdem YORGANCIOĞLU

“GELECEK, KARANLIK MI GELECEK?”
Atilla YÜNCÜOĞLU

DÜNYA İNSAN KAYNIYOR- 100 SENEMİZ KALDI
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Arzu KÖK

Öğretmen!…
Oktay ZERRİN

ATA' MIZIN
Şahika ÖNER

YAZDAN KALANLAR!
Sevinç ŞİMŞEK

Staj zamanı
Ahmet BARUTÇU

İNADIN KÖRÜ
Şenses US

İNÇİ ÇİÇEĞİ (2)
Nejat TAŞKIN

RAMAZAN BAYRAMI…
Dr. İbrahim ATEŞ

ÂŞÛRÂ GÜNÜNÜN HATIRLATTIKLARI
Mehmet KADIOĞLU

BOŞVER GİTSİN
Güler Bilkay AYGÜN

CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam