Devamı
 
  
Kadına Şiddet ve Mücadele Yöntemleri

 
 
Soçi'de zirve sonrası Putin, Erdoğan ve Ruhani'den kritik açıklamalar
  Devamı

Magazin 

        

 
Acun Ilıcalı'nın ilk göz ağrısı
  Devamı

 
60 saniyede bugün
23 Kasım 

AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı

 

Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
 Gazetemizin içeriğini nasıl buluyor sunuz?
Çok iyi (%35,16 | Oy:192)
İyi (%36,81 | Oy:201)
Orta (%13,92 | Oy:76)
Vasat (%9,71 | Oy:53)
Yetersiz (%4,40 | Oy:24)
Kullanılan Toplam Oy : 546
Diğer Anketler


 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  16116845
Bugün Ziyaretçi :  2066
Aktif Ziyaretçiler :  120

ZERDE
 

 

 
Pişirdim pilav zerde/Başımız girdi derde (1)
.
Zerde bildiğiniz gibi geleneksel önemli tatlılarımızdan birisidir. Tatlının adı Farsça zerd (sarı) dan zerde (havuç, yumurta sarısı, safran, pirinç karışımı pilav), sarımsı olmasından bu adı almış ve Türkçeye değişmeden geçmiştir. (2)
.
Evliya Çelebinin aktardığı rivayete göre, zerdeyi icat eden kişi ilk Emevi halifesi Muaviye’dir. Muaviye Hz. Hamza’nın ölümünde, matem yemeği olarak kanı simgeleyen safranla bu tatlıyı yaptırıp Hz Muhammed’e sunmuştur. Bu nedenle Osmanlılara göre zerdecilerin piri de Emevi Halifesi Muaviyedir. (3)
.
Yas tatlısı olarak ortaya çıktığı rivayet edilen zerdenin kültürümüzde sevinci, neşeyi simgelediği görülmektedir. Başta Osmanlı sarayları olmak üzere tatlının geçmiş günlerdeki itibarı, düğün ve şenliklerdeki yeri çok özeldir. Osmanlılarda mevlit, düğün, bayram gibi özel günlerde yenilen zerde saraylarda, konaklarda, evlerde, imarethanelerde kısaca her yerde güncelliğini korumuştur. Osmanlı sarayında padişahın verdiği davetlerde tatlılar arasında her zaman sütlü zerde veya zerdeye rastlanır. (4) Mutfağımızın özel gün tatlılarından birisi olan tatlı özellikle düğün, sünnet düğünü ve dini bayramlarda hazırlanmaktadır. Örneğin Bursa’da düğün yemeğidir, Gaziantep’te bayram.
Safranla renk ve koku verilmiş bir çeşit pirinç lapası olarak özetlenebilir. Yani tatlı hem sarı renkli, hem de kokulu olmalıdır. Safran yerine zerçedal veya haspir ile renklendirilebilir, çeşitli çiçek kokuları tercih edilebilir. Gül suyu, ıtır çiçeğinin, portakal çiçeği gibi. Zerdeyi şeker, bal veya pekmezle tatlandırabilir, safranını en sona bırakıp, badem veya fıstık ile veyahut pirinç kadar ufaltılmış kırmızı şerbetlik şeker ile süsleyebiliriz. Arzu edersek portakal kabuğu rendeleyebilir, kıvamını tutturmak için biraz nişasta, lezzet versin diye kuru üzüm ekleyebiliriz. Hatta kavunlu zerde bile hazırlayabiliriz ama baklava ve zerde yapılacak kadar güzel kokulu ve tatlı nereden bulabileceğimiz şimdi?
.
16. yüzyılda sütlü zerde, 17. yüzyılda tarçınlı karanfilli, kuru üzümlü ve kavunlu zerde gibi çeşitlilerine rastlanan tatlının süslenmesi de ayrı bir konudur. (5) 19. yüzyılda Mahmut Nedim Bin Tosun’a göre zerdenin üzerine ufaltılmış şerbetlik şeker serpilmektedir. (6) 1924 yılında yayınlanan “Tatlıcıbaşı” adlı eserinde Hadiye Fahriye, “kaselere alınıp üzerine tarçın ve bahar gibi şeyler serpildiğini veyahut fıstık içi, ekşi nar tanesi ve kuş üzümü gibi şeyler konulduğunu” belirtir. (7) Günümüzde Antep fıstığı, badem veya fındık içi ile süslenmektedir. Konuklarınıza sadece tarçın serperek de sunulabilir.
.
Zerde tadında bir bayram geçirmeniz dileğiyle..
.
ZERDE (8)
Malzeme: 1 kahve fincanı pirinç
4 su bardağı su
1 su bardağı şeker
1 kahve fincanı çiçek suyu veya gülsuyu
Fıstık veya badem içi
1 tutam haspir,
1 tatlı kaşığı tarçın
.
Yapılışı: Yıkanan pirinç, su ilavesiyle pişirilir. Pirinçler iyice açılıncaya kadar yaklaşık yarım saat pişirildikten sonra yavaşça şekeri ilave edilir. Şekerin hepsi birden konulmamalıdır. Pişen pirinçleri sertleştirebilir. Bu nedenle şeker iki ya da üç aşamada defada konulmalıdır. Bu arada bir tutam haspir bir fincan su ile ıslatılır, posası süzülür, suyu zerdenin içine katılır. Tencere ateşten indirilmeden gül suyu veya çiçek suyu eklenir. Kaselere konur, fıstık veya badem içiyle süslenir, arzu edilirse tarçın serpilir.
.
KAYNAKLAR
1) Eyüpoğlu, İsmet Zeki. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, 4. Basım İstanbul. 2004, s.778
2) Eyüpoğlu, a.g.e.s. 43
3) Işın, Mary Priscilla, Gülbeşeker, Türk Tatlıları Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, 1. baskı İstanbul, 2008, s. 412
4) Gürsoy, Deniz. Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürümüz, Oğlak Yayınları, 2004, İstanbul, 1. baskı, s. 6.
5) Işın, a.g.e. s. 412
6) Mahmut Nedim bin Tosun, Aşçıbaşı, (Hazırlayan: Priscilla Mary Işın), Yapı Kredi Yayınları, 1. baskı, 1998, s.104.
7) Ayşe Fahriye, Tatlıcıbaşı, (1924) Bateş Kültür Yayınları, İstanbul, 2002, s. 98.
8)Tokuz, Gonca, Gaziantep Tatlıları, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, 1. Basım, Gaziantep, 1995. (Derleyen: Gonca Tokuz Derlenen Kişi: Lütfüye Barman)
 
 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  28.7.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

AVRASYA'da TÜEKİYE VE RUSYA
Prof. Dr. Hikmet Y CELKAN

HAYATA BİR BAŞKA BAKIŞ
Hüseyin TOPRAK

HADİ BİZ DE PARTİ KURALIM…
M. Yahya EFE

Öğretmenler Günü kutlu olsun
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Kendimle başbaşa…
Orhan SELEN

AMİN NEREDEN GELMİŞTİR?
Harika ÖREN

ÖĞRETMENİM CANIM BENİM
Nusret KEBAPÇI

ATATÜRKÇÜ OLMAK…
Belma Demir AKDAĞ

YOSUN GÖZLÜ KIZ
Sevgi Ünal

EFECE HABER’LE DOĞRU YOLDA DOKUZ YIL
Elveda TANIK

ABD’DE Kİ SALDIRILAR TERÖR MÜDÜR?...
Melek Adalet ÖNOL

"yol çekiyor canım"
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Ahmet GÖKSAN

DOLAŞILAN TARLALAR
Metin Mercimek

EGO'NUN GERÇEK YÜZÜ
Günseli RUMELİOĞLU

DERDİM BİR DEĞİL Kİ!
Dr. Doğan KUŞMAN

Ilımlı ve radikal İslam
Münevver ÖZCAN

BİZE GÖREV DÜŞÜYOR
H.Çiğdem YORGANCIOĞLU

“GELECEK, KARANLIK MI GELECEK?”
Atilla YÜNCÜOĞLU

DÜNYA İNSAN KAYNIYOR- 100 SENEMİZ KALDI
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Arzu KÖK

Öğretmen!…
Oktay ZERRİN

ATA' MIZIN
Şahika ÖNER

YAZDAN KALANLAR!
Sevinç ŞİMŞEK

Staj zamanı
Ahmet BARUTÇU

İNADIN KÖRÜ
Şenses US

İNÇİ ÇİÇEĞİ (2)
Nejat TAŞKIN

RAMAZAN BAYRAMI…
Dr. İbrahim ATEŞ

ÂŞÛRÂ GÜNÜNÜN HATIRLATTIKLARI
Mehmet KADIOĞLU

BOŞVER GİTSİN
Güler Bilkay AYGÜN

CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam