Vali Soytürk'ün Mercidabık Mesajı 
                        Devamı                       
 
Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof. Karacoşkun'un 30 Ağustos Mesajı
      Devamı  

 

 

 Belediye başkanlarının yanında olacağım

 
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şehirlere ve oralarda yaşayan insanlara yapacakları tüm hayırlı çalışmalarda belediye başkanlarının yanında olacağını bildirdi.
  Devamı 

magazin
 
ULUSLARARASI BODRUM BALE FESTİVALİ
  Devamı  

 

 
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 
Bir insanlık dersi...
 
 

 Orhan SELEN

Devamı

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

 


 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  20427451
Bugün Ziyaretçi :  4756
Aktif Ziyaretçiler :  84

ZERDE
 

 

 
Pişirdim pilav zerde/Başımız girdi derde (1)
.
Zerde bildiğiniz gibi geleneksel önemli tatlılarımızdan birisidir. Tatlının adı Farsça zerd (sarı) dan zerde (havuç, yumurta sarısı, safran, pirinç karışımı pilav), sarımsı olmasından bu adı almış ve Türkçeye değişmeden geçmiştir. (2)
.
Evliya Çelebinin aktardığı rivayete göre, zerdeyi icat eden kişi ilk Emevi halifesi Muaviye’dir. Muaviye Hz. Hamza’nın ölümünde, matem yemeği olarak kanı simgeleyen safranla bu tatlıyı yaptırıp Hz Muhammed’e sunmuştur. Bu nedenle Osmanlılara göre zerdecilerin piri de Emevi Halifesi Muaviyedir. (3)
.
Yas tatlısı olarak ortaya çıktığı rivayet edilen zerdenin kültürümüzde sevinci, neşeyi simgelediği görülmektedir. Başta Osmanlı sarayları olmak üzere tatlının geçmiş günlerdeki itibarı, düğün ve şenliklerdeki yeri çok özeldir. Osmanlılarda mevlit, düğün, bayram gibi özel günlerde yenilen zerde saraylarda, konaklarda, evlerde, imarethanelerde kısaca her yerde güncelliğini korumuştur. Osmanlı sarayında padişahın verdiği davetlerde tatlılar arasında her zaman sütlü zerde veya zerdeye rastlanır. (4) Mutfağımızın özel gün tatlılarından birisi olan tatlı özellikle düğün, sünnet düğünü ve dini bayramlarda hazırlanmaktadır. Örneğin Bursa’da düğün yemeğidir, Gaziantep’te bayram.
Safranla renk ve koku verilmiş bir çeşit pirinç lapası olarak özetlenebilir. Yani tatlı hem sarı renkli, hem de kokulu olmalıdır. Safran yerine zerçedal veya haspir ile renklendirilebilir, çeşitli çiçek kokuları tercih edilebilir. Gül suyu, ıtır çiçeğinin, portakal çiçeği gibi. Zerdeyi şeker, bal veya pekmezle tatlandırabilir, safranını en sona bırakıp, badem veya fıstık ile veyahut pirinç kadar ufaltılmış kırmızı şerbetlik şeker ile süsleyebiliriz. Arzu edersek portakal kabuğu rendeleyebilir, kıvamını tutturmak için biraz nişasta, lezzet versin diye kuru üzüm ekleyebiliriz. Hatta kavunlu zerde bile hazırlayabiliriz ama baklava ve zerde yapılacak kadar güzel kokulu ve tatlı nereden bulabileceğimiz şimdi?
.
16. yüzyılda sütlü zerde, 17. yüzyılda tarçınlı karanfilli, kuru üzümlü ve kavunlu zerde gibi çeşitlilerine rastlanan tatlının süslenmesi de ayrı bir konudur. (5) 19. yüzyılda Mahmut Nedim Bin Tosun’a göre zerdenin üzerine ufaltılmış şerbetlik şeker serpilmektedir. (6) 1924 yılında yayınlanan “Tatlıcıbaşı” adlı eserinde Hadiye Fahriye, “kaselere alınıp üzerine tarçın ve bahar gibi şeyler serpildiğini veyahut fıstık içi, ekşi nar tanesi ve kuş üzümü gibi şeyler konulduğunu” belirtir. (7) Günümüzde Antep fıstığı, badem veya fındık içi ile süslenmektedir. Konuklarınıza sadece tarçın serperek de sunulabilir.
.
Zerde tadında bir bayram geçirmeniz dileğiyle..
.
ZERDE (8)
Malzeme: 1 kahve fincanı pirinç
4 su bardağı su
1 su bardağı şeker
1 kahve fincanı çiçek suyu veya gülsuyu
Fıstık veya badem içi
1 tutam haspir,
1 tatlı kaşığı tarçın
.
Yapılışı: Yıkanan pirinç, su ilavesiyle pişirilir. Pirinçler iyice açılıncaya kadar yaklaşık yarım saat pişirildikten sonra yavaşça şekeri ilave edilir. Şekerin hepsi birden konulmamalıdır. Pişen pirinçleri sertleştirebilir. Bu nedenle şeker iki ya da üç aşamada defada konulmalıdır. Bu arada bir tutam haspir bir fincan su ile ıslatılır, posası süzülür, suyu zerdenin içine katılır. Tencere ateşten indirilmeden gül suyu veya çiçek suyu eklenir. Kaselere konur, fıstık veya badem içiyle süslenir, arzu edilirse tarçın serpilir.
.
KAYNAKLAR
1) Eyüpoğlu, İsmet Zeki. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, 4. Basım İstanbul. 2004, s.778
2) Eyüpoğlu, a.g.e.s. 43
3) Işın, Mary Priscilla, Gülbeşeker, Türk Tatlıları Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, 1. baskı İstanbul, 2008, s. 412
4) Gürsoy, Deniz. Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürümüz, Oğlak Yayınları, 2004, İstanbul, 1. baskı, s. 6.
5) Işın, a.g.e. s. 412
6) Mahmut Nedim bin Tosun, Aşçıbaşı, (Hazırlayan: Priscilla Mary Işın), Yapı Kredi Yayınları, 1. baskı, 1998, s.104.
7) Ayşe Fahriye, Tatlıcıbaşı, (1924) Bateş Kültür Yayınları, İstanbul, 2002, s. 98.
8)Tokuz, Gonca, Gaziantep Tatlıları, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, 1. Basım, Gaziantep, 1995. (Derleyen: Gonca Tokuz Derlenen Kişi: Lütfüye Barman)
 
 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  28.7.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

MARKS YANILDI AMA ATATÜRK HAKLI ÇIKTI
Bekir COŞKUN

Kasket-yemeni-külah…
Yekta Güngör ÖZDEN

Siyasal Bilanço
Hüseyin TOPRAK

MAHKUMİYET…
M. Yahya EFE

Şiir nedir, şair kimdir?
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Şeytan kulağımın dibinde…
Orhan SELEN

GÖRMEK İSTEYENLERE
Harika ÖREN

Sanat demek; İstanbul demek!
Belma Demir AKDAĞ

ZAMLARIN FRENİ PATLADI
Sevgi Ünal

EYLÜLE SİTEM
Arzu KÖK

Kaz Dağları ve Knidos
Münevver ÖZCAN

BABALIK SINAVINI GEÇENLERE SEVGİLERLE
Ayten YAVAŞÇA

“Gönlümün bülbülüsün”
Handan ÇÖLAŞAN

Murat Dedeman Hayatını Kaybetti
Ahmet GÖKSAN

FORMÜLÜN İKİRCİKLİSİ
Aslı ASLANER

EĞİTİME HARCANAN PARA
Dr. Doğan KUŞMAN

KALBİNİZDE SEVGİ VAR MI?
Nejat TAŞKIN

NE YAZSAM DİYE DÜŞÜNÜYORUM
Metin Mercimek

HIZLI TREN DÜŞÜNCESİ
Fevziye ŞİMDİ

TEKERLEMELER
Oktay ZERRİN

MÜZİK ALIR, SATARIM
Şahika ÖNER

ANTALYA RENGARENK
Sevinç ŞİMŞEK

Deneyim yaşayarak olur
Melek Adalet ÖNOL

FİNAL
Mahmut SELÇUK

Ve kar yağar...
Mehmet KADIOĞLU

Efece Haber'de
Elveda TANIK

MANSUR YAVAŞ! SAKIN CEVAP VERME!...
Nevin BALTA

Lozan Zaferinin 96. Yıl Dönümü
İlknur Bakış

Mavi kelebeklerin hikâyesini bilir misiniz?

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam