Devamı
 
  
Kadına Şiddet ve Mücadele Yöntemleri

 
 
Soçi'de zirve sonrası Putin, Erdoğan ve Ruhani'den kritik açıklamalar
  Devamı

Magazin 

        

 
Acun Ilıcalı'nın ilk göz ağrısı
  Devamı

 
60 saniyede bugün
23 Kasım 

AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı

 

Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
 Gazetemizin içeriğini nasıl buluyor sunuz?
Çok iyi (%35,16 | Oy:192)
İyi (%36,81 | Oy:201)
Orta (%13,92 | Oy:76)
Vasat (%9,71 | Oy:53)
Yetersiz (%4,40 | Oy:24)
Kullanılan Toplam Oy : 546
Diğer Anketler


 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  16116851
Bugün Ziyaretçi :  2072
Aktif Ziyaretçiler :  123

KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK
 
Kaburga ve eğe sözcükleri bildiğiniz gibi göğüs kafesini oluşturan, arkadan omurgaya , önden de göğüs kemiğine eklenen uzun, yassı ve eğri kemiklerden her birine verilen addır.(1)
.
Eğe sözcüğünün bir diğer anlamının maden tahta vb. pürüzlerin düzeltilmesi için kullanılan bir araç olduğunu da biliyoruz. Konumuz ne anatomi, ne de marangozluk. Elbette mutfağımızda kaburga kullanılarak hazırlanan yiyecekler..
.
Mutfağımızda hayvanların kaburga kısmından kavurma, ızgara gibi yiyecekler hazırlansa da bu yemekler arasında en önemli yemek kaburga/eğe dolmasıdır. Yemeğe Gaziantep ve Kilis’teki gibi “eğeği dolması” ya da Diyarbakır’daki gibi “kalek” denilebilir. Çok özel bir yemektir kaburga dolması. Bayramların, davetlerin yemeğidir.. Kurban bayramında hazırlanması çok yaygındır. Diyarbakır’da Ramazan ve kurban bayramının yanı sıra Paskalya’da da hazırlanan yemeklerdendir. Diyarbakır, Şanlıurfa ve Siirt’te düğün ertesi verilen davet sofralarında mutlaka bulunur. (2)
.
Ülkemizin pek çok yöresinde bilinmesine, hazırlanmasına rağmen yemekle bütünleşen kent şüphesiz Diyarbakır ilimizdir. Bugün bu yemeği paylaşmamım nedeni; Nilhan Aras’ın Metro Yayınlarından Kasım ayında çıkan “Bayram Çöreği Diyarbakır Mutfağı” adlı çalışması. (3)
.
Kitapta Diyarbakır Mutfağı’ndan derlenen yüzlerce farklı yiyecek, birbirinden güzel tat var. Ekşili balık çorbası (tırşamasay), karagöz çorbası, bezirgan aşı, çulçapıt aşı, ayvalı kavurma, nardan aşı, meftune, susamlı içli köfte, yumurtalı köfte (kofta hekân), bayram çöreği, keklik böreği, duvaklı pilav, kibekudura, şami dolması, keçi yaprak sarması.. bulgur helvası (ardıcan) dut helvası, zingil gibi.
.
Yemekler bildiniz gibi yörelere, illere hatta aynı ilin ilçelerine göre farklı şekillerde hazırlanabiliyor, malzemeler artıp eksilebiliyor, değişik adlar alabiliyor. Adlar, malzemeler, pişirme metodunda takip edilen aşamalar değişiyor.. Asıl aynı ama ufak dokunuşlarla tarifler yeniden yorumlanıyor.. Nilhan Hanım bu hususu göz önüne alarak, olması gerektiği gibi yiyeceklerin ildeki birkaç eş metnine yer vermiş kitabında. Kaburga dolması için de aynı durum söz konusu. Üstelik ilçelerdeki pişirme yöntemlerini ayrıntılı olarak açıklamış ve bazı ek bilgileri de paylaşmış bizimle. “Diyarbakır’ın her yerinde çok iyi bilinen ve, sevilen ve sıkça yapılan bir yemek olsa bu lezzetin çıkış yerinin Lice olduğu ve en iyi ve doğru yöntemiyle Licelilerin yaptıkları söylenmektedir.. Bugün salça sürülüyorsa da geçmişte salçasız yapılmakta imiş..İlkbaharda 6 aylık kuzu, sonbaharda bir yaşındaki oğlak etinden yapılmaktadır..Lice’de Ramazan ve kurban bayramlarının ilk gününün sabah yemeğidir.. Lice’de keçi eti tercih edilmesine rağmen genelde kuzu tercih edilmekte imiş..Doldurma malzemesi olarak eskiden bulgur kullanılırken şimdilerde Lice’de dahi Karacadağ pirinci kullanılmakta imiş..”
.
Kaburga dolmasında kaburga çok önemli ama bir o kadar önemli olan içine doldurulan harçtır. Diyarbakır için benim tercihim; çok küçük doğranmış kuzu etinde yarı pişirilmiş pilavın içinde bolca baharat ve badem olması. Reyhan veya maydanoz olsa da olur, olmasa da. Arzuya bağlı. Geleneksel tariflerin bir kısmında yok biliyorum. Kişisel tercihim ise anneannemin bol çam fıstıklı, bademli ve Antep fıstıklı dolması.. Aynısını yapsam da bir türlü o tadı yakalayamıyorum tahmin edeceğiniz gibi. (4)
.
Diyarbakır mutfağındaki gözde yiyecekler listemin- içli köfte, burma kadayıf ve badem ezmesi- en üst sırasında kaburga dolması var. Bu nedenle bugün sizlerle bu yemeği
paylaşmak istedim.Tarifim o güzel kitaptan; Nilhan Aras’tan, fotoğraf kendi arşivimden, dizeler ise ünlü ozanımız Karacaoğlan’dan..
.
“Öğlene eğe de akşama kuzu
Sabaha kaymaklı bal ister gönül" (5)
.
KALEK (KABURGA DOLMASI (6)
.
Malzemeler: (10-12 kişilik)
5 kg.lık keçi kaburgası
½ kg. pilavlık bulgur
1 tatlı kaşığı domates salçası
2 yemek kaşığı tereyağ
Su
.
Hazırlanışı:
Bulgur duru suda yarı pişirilir. Kaburga iyice yıkanır. İçi açılır, her yanı tuzlanır. Etrafı bir kaşık ya da elin gireceği kadar açık bırakılarak dikilir. Bulgur cebe doldurulur, cebin ağzı doldurulur. Kaburga genişçe bir tencerede, kızgın yağa bırakılır. Yağdaki yüzü kızarınca domates salçası sürülür. İki tarafı da salçalanmış olarak kızartılır. Kızarınca çok az miktarda
Sıcak su eklenir. Kaynayınca altı kısılıp 2 saat pişirilir.
.
Kaynaklar:
1) Türkçe Sözlük, TDK, 10. Basım, İstanbul, 2005, s.604
2) Halıcı, N. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Yemekleri, Konya, 1991:11,14.
3) Aras, N. Bayram Çöreği ve Diyarbakır Mutfağı, Metro Kültür Yayınları, İstanbul, 2013, s. 114,116.
4) Tokuz, G. Gaziantep Yemekleri, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, 4. Basım, Gaziantep, 1995
5) Eyüpoğlu, İ.Z. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, 4. Basım, İstanbul, 2004, s. 219.
6) Aras, a.g.e.s. 114.
***
 

 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  27.1.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

AVRASYA'da TÜEKİYE VE RUSYA
Prof. Dr. Hikmet Y CELKAN

HAYATA BİR BAŞKA BAKIŞ
Hüseyin TOPRAK

HADİ BİZ DE PARTİ KURALIM…
M. Yahya EFE

Öğretmenler Günü kutlu olsun
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Kendimle başbaşa…
Orhan SELEN

AMİN NEREDEN GELMİŞTİR?
Harika ÖREN

ÖĞRETMENİM CANIM BENİM
Nusret KEBAPÇI

ATATÜRKÇÜ OLMAK…
Belma Demir AKDAĞ

YOSUN GÖZLÜ KIZ
Sevgi Ünal

EFECE HABER’LE DOĞRU YOLDA DOKUZ YIL
Elveda TANIK

ABD’DE Kİ SALDIRILAR TERÖR MÜDÜR?...
Melek Adalet ÖNOL

"yol çekiyor canım"
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Ahmet GÖKSAN

DOLAŞILAN TARLALAR
Metin Mercimek

EGO'NUN GERÇEK YÜZÜ
Günseli RUMELİOĞLU

DERDİM BİR DEĞİL Kİ!
Dr. Doğan KUŞMAN

Ilımlı ve radikal İslam
Münevver ÖZCAN

BİZE GÖREV DÜŞÜYOR
H.Çiğdem YORGANCIOĞLU

“GELECEK, KARANLIK MI GELECEK?”
Atilla YÜNCÜOĞLU

DÜNYA İNSAN KAYNIYOR- 100 SENEMİZ KALDI
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Arzu KÖK

Öğretmen!…
Oktay ZERRİN

ATA' MIZIN
Şahika ÖNER

YAZDAN KALANLAR!
Sevinç ŞİMŞEK

Staj zamanı
Ahmet BARUTÇU

İNADIN KÖRÜ
Şenses US

İNÇİ ÇİÇEĞİ (2)
Nejat TAŞKIN

RAMAZAN BAYRAMI…
Dr. İbrahim ATEŞ

ÂŞÛRÂ GÜNÜNÜN HATIRLATTIKLARI
Mehmet KADIOĞLU

BOŞVER GİTSİN
Güler Bilkay AYGÜN

CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam