Son Dakika :   
 
 
 
 

 Mehmet Temel'i Ziyaret

 Devamı
 
 

 KİLYAD TSM Korosu

Şef Cengiz Taşkent

 Devamı

 

 

 
  
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu ay ikinci kez Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yüz yüze görüşecek.

 Devamı

 magazin
 SAKARYA ZAFERİ Çalıştay ve Sergisi
Harika Ören /efecehaber /Ankara- Sakarya Zaferi Kutlamaları, Zafer Haftası etkinlikleri kapsamında 2018’de ilk defa Sakarya Zaferi temalı çalıştay ve sergi düzenlendi.
  Devamı
 
 
Şimdi okullu olduk, sınıfları doldurduk!
 
Oktay Zerrin
  Devamı
 
 
 
 
  AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı
 
 
 AKPINAR Mart 2017 Sayısı
 
 
 

  
Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları

Anket
Anket Seçilmemiş
Diğer Anketler

 


 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  18367477
Bugün Ziyaretçi :  2362
Aktif Ziyaretçiler :  392

KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK
 
Kaburga ve eğe sözcükleri bildiğiniz gibi göğüs kafesini oluşturan, arkadan omurgaya , önden de göğüs kemiğine eklenen uzun, yassı ve eğri kemiklerden her birine verilen addır.(1)
.
Eğe sözcüğünün bir diğer anlamının maden tahta vb. pürüzlerin düzeltilmesi için kullanılan bir araç olduğunu da biliyoruz. Konumuz ne anatomi, ne de marangozluk. Elbette mutfağımızda kaburga kullanılarak hazırlanan yiyecekler..
.
Mutfağımızda hayvanların kaburga kısmından kavurma, ızgara gibi yiyecekler hazırlansa da bu yemekler arasında en önemli yemek kaburga/eğe dolmasıdır. Yemeğe Gaziantep ve Kilis’teki gibi “eğeği dolması” ya da Diyarbakır’daki gibi “kalek” denilebilir. Çok özel bir yemektir kaburga dolması. Bayramların, davetlerin yemeğidir.. Kurban bayramında hazırlanması çok yaygındır. Diyarbakır’da Ramazan ve kurban bayramının yanı sıra Paskalya’da da hazırlanan yemeklerdendir. Diyarbakır, Şanlıurfa ve Siirt’te düğün ertesi verilen davet sofralarında mutlaka bulunur. (2)
.
Ülkemizin pek çok yöresinde bilinmesine, hazırlanmasına rağmen yemekle bütünleşen kent şüphesiz Diyarbakır ilimizdir. Bugün bu yemeği paylaşmamım nedeni; Nilhan Aras’ın Metro Yayınlarından Kasım ayında çıkan “Bayram Çöreği Diyarbakır Mutfağı” adlı çalışması. (3)
.
Kitapta Diyarbakır Mutfağı’ndan derlenen yüzlerce farklı yiyecek, birbirinden güzel tat var. Ekşili balık çorbası (tırşamasay), karagöz çorbası, bezirgan aşı, çulçapıt aşı, ayvalı kavurma, nardan aşı, meftune, susamlı içli köfte, yumurtalı köfte (kofta hekân), bayram çöreği, keklik böreği, duvaklı pilav, kibekudura, şami dolması, keçi yaprak sarması.. bulgur helvası (ardıcan) dut helvası, zingil gibi.
.
Yemekler bildiniz gibi yörelere, illere hatta aynı ilin ilçelerine göre farklı şekillerde hazırlanabiliyor, malzemeler artıp eksilebiliyor, değişik adlar alabiliyor. Adlar, malzemeler, pişirme metodunda takip edilen aşamalar değişiyor.. Asıl aynı ama ufak dokunuşlarla tarifler yeniden yorumlanıyor.. Nilhan Hanım bu hususu göz önüne alarak, olması gerektiği gibi yiyeceklerin ildeki birkaç eş metnine yer vermiş kitabında. Kaburga dolması için de aynı durum söz konusu. Üstelik ilçelerdeki pişirme yöntemlerini ayrıntılı olarak açıklamış ve bazı ek bilgileri de paylaşmış bizimle. “Diyarbakır’ın her yerinde çok iyi bilinen ve, sevilen ve sıkça yapılan bir yemek olsa bu lezzetin çıkış yerinin Lice olduğu ve en iyi ve doğru yöntemiyle Licelilerin yaptıkları söylenmektedir.. Bugün salça sürülüyorsa da geçmişte salçasız yapılmakta imiş..İlkbaharda 6 aylık kuzu, sonbaharda bir yaşındaki oğlak etinden yapılmaktadır..Lice’de Ramazan ve kurban bayramlarının ilk gününün sabah yemeğidir.. Lice’de keçi eti tercih edilmesine rağmen genelde kuzu tercih edilmekte imiş..Doldurma malzemesi olarak eskiden bulgur kullanılırken şimdilerde Lice’de dahi Karacadağ pirinci kullanılmakta imiş..”
.
Kaburga dolmasında kaburga çok önemli ama bir o kadar önemli olan içine doldurulan harçtır. Diyarbakır için benim tercihim; çok küçük doğranmış kuzu etinde yarı pişirilmiş pilavın içinde bolca baharat ve badem olması. Reyhan veya maydanoz olsa da olur, olmasa da. Arzuya bağlı. Geleneksel tariflerin bir kısmında yok biliyorum. Kişisel tercihim ise anneannemin bol çam fıstıklı, bademli ve Antep fıstıklı dolması.. Aynısını yapsam da bir türlü o tadı yakalayamıyorum tahmin edeceğiniz gibi. (4)
.
Diyarbakır mutfağındaki gözde yiyecekler listemin- içli köfte, burma kadayıf ve badem ezmesi- en üst sırasında kaburga dolması var. Bu nedenle bugün sizlerle bu yemeği
paylaşmak istedim.Tarifim o güzel kitaptan; Nilhan Aras’tan, fotoğraf kendi arşivimden, dizeler ise ünlü ozanımız Karacaoğlan’dan..
.
“Öğlene eğe de akşama kuzu
Sabaha kaymaklı bal ister gönül" (5)
.
KALEK (KABURGA DOLMASI (6)
.
Malzemeler: (10-12 kişilik)
5 kg.lık keçi kaburgası
½ kg. pilavlık bulgur
1 tatlı kaşığı domates salçası
2 yemek kaşığı tereyağ
Su
.
Hazırlanışı:
Bulgur duru suda yarı pişirilir. Kaburga iyice yıkanır. İçi açılır, her yanı tuzlanır. Etrafı bir kaşık ya da elin gireceği kadar açık bırakılarak dikilir. Bulgur cebe doldurulur, cebin ağzı doldurulur. Kaburga genişçe bir tencerede, kızgın yağa bırakılır. Yağdaki yüzü kızarınca domates salçası sürülür. İki tarafı da salçalanmış olarak kızartılır. Kızarınca çok az miktarda
Sıcak su eklenir. Kaynayınca altı kısılıp 2 saat pişirilir.
.
Kaynaklar:
1) Türkçe Sözlük, TDK, 10. Basım, İstanbul, 2005, s.604
2) Halıcı, N. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Yemekleri, Konya, 1991:11,14.
3) Aras, N. Bayram Çöreği ve Diyarbakır Mutfağı, Metro Kültür Yayınları, İstanbul, 2013, s. 114,116.
4) Tokuz, G. Gaziantep Yemekleri, Gaziantep Üniversitesi Vakfı Yayınları, 4. Basım, Gaziantep, 1995
5) Eyüpoğlu, İ.Z. Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, 4. Basım, İstanbul, 2004, s. 219.
6) Aras, a.g.e.s. 114.
***
 

 
Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  27.1.2014
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
SARMA VE PODVARAK Gonca TOKUZ [ 8.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

ORTA DOĞU BARIŞ KONFERANSI
Prof. Dr. Hikmet Y CELKAN

DEMOKRASİ ÜZERİNE (1)
Hüseyin TOPRAK

YOZLAŞMA – MI?...
M. Yahya EFE

Okullarda önlük yararlıdır
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Ne mutlu...
Orhan SELEN

ÇEVRE CİNAYETLERİ
Harika ÖREN

MİLLİ PARK POLATLI
Belma Demir AKDAĞ

YAĞMUR GİBİ ÜSTÜMÜZE YAĞSA DA
Sevgi Ünal

İLK GÜNÜM VE BUGÜN
Elveda TANIK

FIRSATÇILIK…
Nusret KEBAPÇI

EKONOMİK BAĞIMSIZLIK…
Münevver ÖZCAN

YAKTIĞIM ÖĞRENME AŞKI HİÇ SÖNMEYECEK
Arzu KÖK

Havalimanı…
Handan ÇÖLAŞAN

SONBAHAR
Ahmet GÖKSAN

PAZAR’LIK BAŞKA KAPIYA
İlknur Bakış

Mavi kelebeklerin hikâyesini bilir misiniz?
Dr. Doğan KUŞMAN

YAŞADIĞIMIZ OLAYLARDAN BİR MESAJ ALABİLİYOR MUYUZ?
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Nejat TAŞKIN

DOSTLAR VE ANILAR...
Melek Adalet ÖNOL

Kuş takılsın kanadına
Metin Mercimek

METROPOL HAYATI
Oktay ZERRİN

ŞİMDİ OKULLU OLDUK, SINIFLARI DOLDURDUK
Şahika ÖNER

ANALARIMIZIN BAYRAM SOFRALARI!
Sevinç ŞİMŞEK

Bugün annemi yad ettim
Serap Düzgören ARI

... Bulamıyorum!

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım

Reklam