Son Dakika :   
 
 
 
TEOG Kalkıyor mu?
 
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, katıldığı canlı yayında TEOG hakkında önemli açıklamalarda bulundu. 
Devamı

 

 
          
  Devamı

Magazin

Hande Erçel dansıyla herkesi büyüledi

 

 Devamı 

 

AKPINAR Temmuz 2017 Sayısı

 

Hava Durumu Bilgileri

 
Döviz Kurları
altın fiyatları



 
 
Ziyaretçiler
Toplam Ziyaretçi :  15675777
Bugün Ziyaretçi :  2647
Aktif Ziyaretçiler :  161

SARMA VE PODVARAK
 
 
 
Lahana bilindiği gibi Avrupalı bir sebzedir. Adı, Yunanca’da sebze ya da yenilebilen yabani ya da bahçe bitkileri için kullanılan “lahanon”dan gelir. Kültüre alınan antik sebzelerin başında geldiği ve yaklaşık 2500 yıldır yetiştirildiği söylenebilir. (1)
 
Efendim “lahana nereden aklınıza geldi? Hem de yeni yılın ilk yazısında..” diyebilirsiniz. Haklısınız, nedenini açıklamaya çalışayım. Yeni yıl tatili için gittiğim bir ülkede lahana sık sık karşıma çıkınca, lahana ile yapılan bize yabancı olmayan lezzetleri sizlerle paylaşmak istedim.
Dünyada dört yüzden fazla çeşidi bulunan lahana soğuya dayanıklı olduğu için kuzey ve orta Avrupa ülkelerinin başlıca besin kaynaklarından birisidir. Sırbistan için de aynı durum geçerli. Mutfaklar bolca kullanılan bir sebze. Bilindiği gibi Sırp mutfağının tarihsel kökeninde Osmanlı ve Avusturya-Macaristan imparatorluklarının izleri var. Sırp Mutfağı coğrafyasının kendisine sunduğu imkanları, tarihi ve kültürel bağlarıyla harmanlıyor ve bizlere sunuyor.
 
Sırbistan’da beslenme kültürü, ritüellerle, fuar ve festivallerle o kadar zenginleşmiş ki, Ülkede yetişen hemen hemen her ürün için özel bir gün ve kutlama var neredeyse.
 
Kutlamalar/yarışmalar sanat ve spor etkinlikleriyle renkleniyor ve turistleri çekiyor. Bütün bir yıla dağılmış olan bu etkinliklerden sadece mayıs ayında gerçekleşen iki tanesini anımsayabiliyorum. Bal ve şarap panayırı (Sajam meda i vina) ve Pirot Kuzu Festivali (Pirottska jagnjijada). Çeşitli zaman dilimlerinde şarap, bal, erik, patates, fasulye, üzüm, çayüzümü (blueberry), peynir ve lahana festivalleri/panayırları da yapılıyor. Hepsi için kutlama yapılır da bizim lahana için yapılmaz mı? Elbette yılda iki kez, eylül ayında (Kapusijada) ve ekim ayında (Futoska Kapusijada) festivalleri gerçekleşiyor. (2)
 
Gelelim Sırp mutfağındaki lahanalı tatlara. İlk yemeğimiz bildiğimiz lahana sarması. Ana yemeğe sadece “sarma.” Deniyor. Sırp mutfağındaki “sarma” yemeği bizim bildiğimiz lahana sarmasının hemen hemen aynısı. Yemeğinin adının “sarmak” eyleminden aldığını dolayı verildiğini bilmeyen yok tabii. Sırbistan’da yaprak ve lahana sarmasına rastladım sadece. Bizdeki gibi asma ve lahana yaprağının yanı sıra fındık, ayva, kiraz, ebegümeci, ıspanak, at kestanesi, pazı ve dut yaprakları değil. Podvarak ise “Kapuska” yemeğinin Sırp Mutfağındaki adı. Kapusijada sözcüğünü ilk gördüğümde bizim bildiğimiz “kapuska” yemeği düşündüm. Meğer değilmiş yemeğin adına “Podvarak” deniliyormuş. Bu arada Saraybosna’da “kapuska” adının lahana turşusu için kullanıldığını da ekleyeyim. Podvarak da hemen hemen bizim mutfağımızdaki kapuska gibi hazırlanıyor. (3)
 
Bildiğiniz gibi “Kapuska” Rusça’da “lahana” demek. (4) Slav dillerinde de “beyaz lahana” anlamında bir kelime. (5) Podvarak’ın hazırlanması çok kolay. Doğranmış soğan zeytinyağında sarartılıyor, biraz su ekleniyor, saydamlaşıncaya kadar pişiriliyor. Sonra doğranmış lahana ekleniyor, tuz ve kırmız biber ekleniyor, üzeri lahana yaprakları ile kapatılarak ve suyu eklenerek yaklaşık bir saat pişiriliyor. Pişinde bir avuç pirinç konuyor, suyu azalmış ise ekleniyor. Pirinçler iyice açılanca ocağın altı kapatılıyor kırmızı biber ve doğranmış maydanoz serpilerek yeniyor.
Ben lahanayı her görüşümde Evliya Çelebi’nin Boşnak kavimi için söylediği “ Ah dinim imanım “kapuska” deyü şehid oluncaya kadar lahana yerler” sözünü anımsayarak gülümserim. (6) Bir de Osmanlı İmparatoru, bestekâr, neyzen III. Selim’in lâhana için yazdığı şiirin sonunu : Lâhanacığım, lâhanacığım, lâhana..(7)
 
Tercih sizin. İsterseniz Podvarak, isterseniz Sarma hazırlayın, yiyin. İsterseniz de benim gibi lahana üzerine söylenen sözleri ve şiirleri okuyarak gülümseyin. Tercih sizin.
İyi yıllar..
 
SARMA (8)
 
Malzeme:
500 gr kıyma
1 fincan pirinç
3 adet taze soğan (doğranmış)
Lahana (yaprakları ayrılmış)
Dana veya koyun böğrü veya sırtı
Tuz, karabiber, kırmızı biber
Yeteri kadar su
 
Hazırlanışı:
Bütün malzemeleri karıştırın, bir tarafa bırakın. Büyük bir kaba su koyun. Kaynayınca lahana yaprakları atıp haşlayın. Hazırlanan içi lahana yapraklarının bir ucuna koyup sarın. Üzerine doğranmış tütsülenmiş et* konuyor. Yeteri kadar su eklenerek yaklaşık 2-2-2,5 saat pişiriliyor. Suyu azalırsa ekleniyor.
*Elbette Sırbistan’da sarmanın üzerine tuzlanmış veya tütsülenmiş domuz böğrü veya sırtı konuyor ama biz koyun veya dana kullanabiliriz.
 
KAYNAKLAR
1) Uhri, A. Boğaz Derdi, Tarım ve Beslenmenin Kültür Tarihi, Ege Yayınları, 2011, İstanbul, s. 240-243
2) Soulfood Sırbia, National Tourism Organisation of Serbia.
3) Soulfood, a.g.e.s.
4) Belge, M. Tarih Boyunca Yemek Kültürü, İletişim Yayınları,İstanbul, 6. baskı, 2001, s.39.
5) Işın, P. M. Osmanlı Mutfak Sözlüğü, Kitapyayınevi, İstanbul, 2010, 182.
6) Işın, a.g.e.s.
7) Halıcı, F. 5. Milletlerarası Yemek Kongresi, Bildiri Kitabı, Atatürk Kültür Merkezi, 1994, Ankara, s.9
8) Serbian Cuisine, Belgrade Restaurants, Grade CC.
 

 

Ekleyen:  Gonca TOKUZ
Tarih:  8.1.2015
Yazdır:Yazdır
Eklenen Yorumlar 
Gonca TOKUZ Yazıları
ÖCCE (Kilis)Gonca TOKUZ [ 1.5.2016 Devamı
KUZU KULAĞI BUĞULAMASIGonca TOKUZ [ 15.3.2016 Devamı
KÖLÜK AŞIGonca TOKUZ [ 18.2.2016 Devamı
AYVALI TARAKLIK TAVASI (GAZİATEP)Gonca TOKUZ [ 29.12.2015 Devamı
KABAK TATLISI (SAKARYA)Gonca TOKUZ [ 1.12.2015 Devamı
KELEK TURŞUSUGonca TOKUZ [ 21.10.2015 Devamı
NAKIŞLI DOLMA/ALLI YEŞİLLİ DOLMA (GAZİANTEP)Gonca TOKUZ [ 30.8.2015 Devamı
KEÇİ BACAĞI (Çanakkale-Biga)Gonca TOKUZ [ 10.8.2015 Devamı
KIZARTMA (Kilis)Gonca TOKUZ [ 17.7.2015 Devamı
KABAK OTURTMA (Gaziantep)Gonca TOKUZ [ 11.6.2015 Devamı
TİP (İNCİR) REÇELİGonca TOKUZ [ 8.5.2015 Devamı
YOĞURTMAÇ/YUĞURTMAÇ (Tokat)Gonca TOKUZ [ 30.3.2015 Devamı
ACEM PİLAVI (KAHRAMANMARAŞ)Gonca TOKUZ [ 22.2.2015 Devamı
“PIRASA PARA İLE, HER ŞEY SIRA İLE”Gonca TOKUZ [ 29.1.2015 Devamı
KABAK BORANİSİ (Antakya)Gonca TOKUZ [ 11.12.2014 Devamı
AŞÛREGonca TOKUZ [ 3.11.2014 Devamı
BAKLAVA Gonca TOKUZ [ 6.10.2014 Devamı
YEŞİLYURT KÖYÜ VE ÇİÇEK REÇELLERİ Gonca TOKUZ [ 26.8.2014 Devamı
ZERDE Gonca TOKUZ [ 28.7.2014 Devamı
HAYTALYA Gonca TOKUZ [ 7.7.2014 Devamı
MULUHİYE-MOLOHİYA Gonca TOKUZ [ 16.6.2014 Devamı
ZEYTİN BÖREĞİ / ZEYTİN PİDESİ Gonca TOKUZ [ 11.5.2014 Devamı
ÇAĞLA AŞI, ERİK SULUSU.. Gonca TOKUZ [ 27.4.2014 Devamı
PALUZE, PALUDE, PELTE, PELTEŞİN Gonca TOKUZ [ 31.3.2014 Devamı
SAC KÖFTESİ Gonca TOKUZ [ 14.3.2014 Devamı
ŞİVEYDİZ (ŞAVİ BİL DİST) Gonca TOKUZ [ 21.2.2014 Devamı
ZÜNGÜL Gonca TOKUZ [ 10.2.2014 Devamı
KABURGA, EĞE, EĞEĞİ DOLMASI, KALEK Gonca TOKUZ [ 27.1.2014 Devamı
LEBEN, LEBENİYE, KİBBE LEBENİYE, KEL LEBENİYE.. Gonca TOKUZ [ 17.1.2014 Devamı
AYVA AŞI - AYVA YEMEĞİ Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
TATLARIN BÜYÜLÜ DÜNYASI Gonca TOKUZ [ 3.1.2014 Devamı
Sayfalar : 1  
Yazarlar
Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

KİSSİNGER ULUS DEVLETLERİ SAVUNUYOR
Hüseyin TOPRAK

ÇARPITMA ÇARPIKLIKLAR…
M. Yahya EFE

Yeni ders yılı başlarken…
Nurcan OFLUOĞLU ŞEN

Acımasız zaman…
Orhan SELEN

MİLLİ ÜRÜN ETİMATİK ENGELLENİYOR
Harika ÖREN

SAMSUN GAZİ MÜZESİ
Belma Demir AKDAĞ

AŞKI-SEVGİSİ FARKLI
Nusret KEBAPÇI

ATATÜRK MÜFREDATTAN ÇIKARSA…
Sevgi Ünal

AĞLA ÇOCUK AĞLA
Elveda TANIK

SÜLEYMAN SOYLU’YA UYUŞTURUCU VE FUHUŞU İHBAR EDİYORUM…
Melek Adalet ÖNOL

"yol çekiyor canım"
Mahmut SELÇUK

SELAM OLSUN
Ahmet GÖKSAN

NİYETSİZİN İYİSİ
Metin Mercimek

KİLİS'DE GELENEKLER
Günseli RUMELİOĞLU

HİÇ BİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ
Nejat TAŞKIN

RAMAZAN BAYRAMI…
Atilla YÜNCÜOĞLU

DÜNYA İNSAN KAYNIYOR- 100 SENEMİZ KALDI
Münevver ÖZCAN

BİZE GÖREV DÜŞÜYOR
Ahmet BARUTÇU

İNADIN KÖRÜ
Dr. Doğan KUŞMAN

MUTLU MUSUNUZ?
Ayten YAVAŞÇA

Antakya Medeniyetler Korosu Konseri
Mehmet KADIOĞLU

BOŞVER GİTSİN
Şahika ÖNER

MASAL OLUR AŞKLAR!
Oktay ZERRİN

RÜYAMDA BİR NEYZEN OLMUŞTUM GECE
Sevinç ŞİMŞEK

Peki neden AVM ?
Dr. İbrahim ATEŞ

Hicret (Hicri Yılbaşı) ne demek?
Nevin BALTA

“30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI”NIN ÖNEMİ
Güler Bilkay AYGÜN

15 TEMMUZ 2016
İlknur Bakış

21.Yüzyılda Çocuk Büyütmek
Şükran AYDOĞAN

SORU
Nevin IŞIK

SEVGİLİLER GÜNÜ'NÜN TARİHÇESİ

  

 

 

 
Her Hakkı Saklıdır. Efe'ce Haber Gazetesi © 2008 Tasarım : Linear Yazılım